- بدون استثنا- آگاهى دارد و علم او نامتناهى است. از اين رو، به ذكر برخى از جلوه‌هاى علم خداوند مى‌پردازيم:
الف- علم به ذات خود دايره گسترده علم خداوند، ذات مقدس خود را فرا مى‌گيرد و او همان‌گونه كه به همه موجودات و تمام حوادث و پديده‌ها بدون هيچ واسطه‌اى احاطه كامل دارد، به ذات خود نيز علم دارد؛ زيرا ذات مقدس الهى مجرّد و غير مادّى است و هر موجود مجرّد، به ذات خود علم دارد؛ به عبارت ديگر، آگاهى از خود، از لوازم وجود مجرّد است، چنانچه داشتن شكل و ابعاد از لوازم وجود جسمانى است. و علم، چيزى جز حضور يك شى‌ء نزد شى‌ء ديگر نيست. پس او به علم حضورى، عالم به خويش است و علم او همچون ديگر صفاتش، عين ذاتش مى‌باشد. «١» محمد بن سنان از امام رضا (ع) سؤال كرد:
هَلْ كانَ اللَّهُ عارِفاً بِنَفْسِهِ قَبْلَ انْ يَخْلُقَ الْخَلْقَ؟ قالَ: نَعَمْ.
آيا خداوند پيش از آفرينش مخلوقات، نسبت به ذات خود داراى معرفت بوده است؟ امام (ع) فرمود: آرى.
ب- علم به موجودات، قبل از آفرينش‌ علم، مفهومى است كه با توجه به نوعى از كمال، از ذات الهى انتزاع مى‌شود و عين ذات اوست. از اين رو، براى ذاتى كه همه‌جا حضور دارد و ازل و ابد را فراگرفته، گذشته و حال و آينده معنا ندارد و همه حوادث جهان در طول زمان نزد او حاضرند و او به همه حوادث و موجودات، قبل از وجود خارجى آن‌ها نيز احاطه دارد.
يكى از ياران امام على بن موسى‌الرّضا (ع) نامه‌اى خدمت آن حضرت نوشت و در آن سؤال كرد كه آيا خداوند عزّوجلّ، قبل از آفرينش موجودات، نسبت به آنها علم دارد يا