مبدا شناسى

مبدا شناسى - کریمی، جعفر - الصفحة ٩٦

درباره معناى «بصر» نيز مى‌نويسد: «به عضو بينايى- يعنى چشم- اطلاق مى‌شود و گاه به قوّه بينايى نيز گفته مى‌شود. و به قوّه ادراك و بينايى درون نيز «بصيرت» و «بصير» اطلاق مى‌شود.» «١» اما روشن است كه بينايى و شنوايى به‌معناى ديدن با چشم و شنيدن با گوش را نمى‌توان به خدا نسبت‌داد؛ چراكه اين معنا از خصوصيات موجود مادّى است كه در خدا راه ندارد و بايد اين الفاظ را هنگامى كه درباره خداوند به‌كار مى‌بريم، از اين مفاهيم تجريد نماييم.
«از اين رو، حقيقت بينايى و شنوايى در مورد خداوند يا به‌معناى علم او به شنيدنى‌ها و ديدنى‌ها و حضور همه موجودات در محضر اوست كه از صفات ذات مى‌باشد و يا به‌معناى آگاهى از شنيدنى‌ها و ديدنى‌هاى موجود است كه از صفات فعل مى‌باشد و در صورتى به كار مى‌رود كه ديدنى و شنيدنى فعليت و وجود داشته باشد.» «٢» قرآن كريم مى‌فرمايد:
هُوَ الَّذى‌ خَلَقَ السَّمواتِ وَالْارْضَ في سِتَّةِ ايَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ ما يَلِجُ فِى الْارْضِ وَ ما يَخْرُجُ مِنْها وَ ما يَنْزِلُ مِنَ السَّماءِ وَ ما يَعْرُجُ فيها وَ هُوَ مَعَكُمْ ايْنما كُنْتُمْ وَاللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصيرٌ «٣» او خدايى است كه آسمان‌ها و زمين را در شش روز آفريد، آن‌گاه بر عرش مسلّط گرديد (و به تدبير جهان پرداخت) آن‌چه را در زمين فرو مى‌رود و آن‌چه را از آن خارج مى‌شود و آن‌چه را از آسمان نازل مى‌گردد و آن‌چه را به آسمان بالا مى‌رود، مى‌داند و او با شماست هر جا كه باشيد و خداوند نسبت به آن‌چه انجام مى‌دهيد، بيناست.
و نيز مى‌فرمايد:
قالَ رَبّى‌ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّماءِ وَالْارْضِ وَ هُوَ السَّميعُ الْعَليمُ «٤» گفت: پروردگار من هر گفتارى را چه در آسمان و يا زمين باشد، مى‌داند و او شنواى داناست.