مبدا شناسى - کریمی، جعفر - الصفحة ٨٣
خلاصه درس مفهوم «علم» اگر از مقام ذات انتزاع شود، از «صفات ذات» و اگر آن را بهگونهاى در نظر بگيريم كه مستلزم وجود معلوم در خارج باشد، از «صفات فعل» خواهد بود.
حقيقت علم در مورد خداوند از نوع «علم حضورى» و به معناى حضور همه موجودات در پيشگاه ذات اقدس الهى و احاطه وجودى او بر تمامى هستى است.
دايره گسترده علم الهى، علم او به ذات خود، علم به موجودات قبل از آفرينش آنها، علم به اسرار نهفته در دلها و نيّات انسان در انجام كارهايش، و علم به ظاهر و باطن هستى و آشكار و نهان عالم را در برمىگيرد.
وجود نامحدود خداوند و اينكه مافوق زمان و مكان بوده و بر ظاهر و باطن همه مخلوقات احاطه و حضور دارد و نيز آفرينش جهانى پر از اسرار و حكمت و موجوداتى داراى علم و شعور، دليل بر علم نامحدود آفريدگار هستى است.
پرسش ١- درباره علم ذاتى و فعلى خداوند توضيح دهيد.
٢- حقيقت علم خداوند چيست؟
٣- راه اثبات علم خداوند به ذات خود چيست؟
٤- دليل بر علم خداوند را از راه نامتناهى بودن ذات او توضيح دهيد.
٥- چگونه نظم حاكم بر آفرينش دليل بر علم خداوند است؟