مبدا شناسى - کریمی، جعفر - الصفحة ٢٨
خلاصه درس توحيد صفاتى به معناى يگانگى صفات ذاتيّه با يكديگر و نيز با ذات الهى است. يكى از دلايل اتحاد ذات خداوند با صفاتش، نامحدوديت وجود او از تمام جهات مىباشد. از اين رو، هيچ صفت كمالى از ذات او خارج نيست و در كمال مطلق، هيچگونه كثرت و تركيب و اختلاف ذات و صفات راه ندارد.
دليل ديگر بر توحيد صفات با ذات خداوند آن است كه اگر ذات او را غير از صفات او و يا صفات او را از يكديگر جدا بدانيم، لازمهاش تركيب خداوند از ذات و صفات است. و موجود مركّب نيازمند به اجزاى خود مىباشد، درصورتى كه هيچگونه تركيب خارجى و عقلىاى در ذات پاك خداوند راه نداشته و از هر نيازى پيراسته است.
تعدّد صفات الهى منافاتى با بساطت ذات او ندارد؛ زيرا عقل با توجه به نوعى از كمال كه درك كرده، آنها را انتزاع نموده است و با قيد «نامتناهى» به خدا نسبت مىدهد.
ديدگاه اشاعره، كه صفات الهى را خارج از ذات او و ملازم با ذات مىدانند و همانند او قديم و ازلى مىشناسند، از دو جهت باطل است:
الف- لزوم اعتقاد به وجود هشت واجب قديم؛ ب- لزوم راه يافتن تركيب و نياز در ذات خداوند.
پرسش ١- معناى «توحيد صفاتى» چيست؟
٢- نامحدوديت وجود خداوند چگونه دليل بر وحدت ذات الهى با صفات او مىباشد؟
٣- آيا اثبات صفات متعدد براى خداوند موجب تركيب در ذات الهى است؟
٤- ديدگاه اشاعره درباره صفات خداوند را با اشكالات آن توضيح دهيد.