مبدا شناسى - کریمی، جعفر - الصفحة ١٠٥
من مىدانم كه در حكم تو ظلم راه ندارد؛ زيرا ضعيف، نيازمند به ستم است و تو برتر و بلندمرتبهتر از آن هستى كه به كسى ستم روا دارى.
جلوههاى عدل الهى آنچه بهعنوان مفهوم «عدل الهى» بيان شد داراى ابعاد، مصداقها و جلوههاى گوناگونى است كه به ذكر برخى از آنها مىپردازيم:
الف- عدل تكوينى «عدل تكوينى» يعنى اينكه خداوند اساس جهان خلقت را بر پايه عدل بنا كرده و به تمام موجودات- از وجود و كمال وجود- آنچه را ظرفيت، صلاحيت و استحقاق داشتهاند عطا كرده است. هر جزئى از اجزاى جهان خلقت، در جاى خود به كار رفته و براساس نظم و حساب معيّن، در هر چيز، از هر مادهاى بهقدر لازم، استفادهشده و ساختمان جهان بهصورت موزون و متعادل بنا گرديده و هرچيز به جاى خويش نيكوست. قرآن مجيد مىفرمايد:
وَ مَا اللَّهُ يُريدُ ظُلْماً لِلْعالَمينَ «١» و خداوند [هيچگاه] ستمى براى جهانيان نمىخواهد.
منظور از «عالمين» موجودات جهان خقلت است حالا يا منظور موجودات عاقلى است كه در عالم هستند اعم از ملائكه، جن و انس و يا اين استعمال از باب غلبه داشتن موجودات عاقل است كه در اين صورت اين لفظ شامل همه موجودات مىشود چه عاقل و چه غيرعاقل مثل حيوانات و جمادات و نباتات. «٢» پيامبر اكرم (ص) فرمود:
بِالْعَدْلِ قامَتِ السَّمواتُ وَالْارْضُ «٣» تمام آسمانها و زمين به موجب عدل بر پاست.