درس سيزدهم: عدل الهى (١)
يكى از صفات فعلى خداوند، صفت «عدل» است. «عدل الهى» از يك‌سو با اصل ايمان به وجود خدا ارتباط دارد و از سوى ديگر، با مسأله معاد، نبوّت و مسائلى ديگر مانند پاداش، جبر، تفويض، توحيد، ثنويت، فلسفه احكام و امثال آن. طى چند درس آتى، به بيان ابعاد گوناگون اين مسأله مى‌پردازيم:
مفهوم «عدل» و «ظلم» «ظلم» در لغت، به‌معناى قرار دادن چيزى در غير محلّش مى‌باشد. «١» نقطه مقابل آن، «عدل» يعنى قرار دادن هر چيز در محلّ خودش است. «عادل» كسى است كه هر چيزى را در جاى مناسب خود قرار دهد. «٢» حضرت على (ع) فرمود:
الْعَدْلُ يَضَعُ الْامُورَ مَواضِعَها «٣» عدل، هر چيزى را به جاى خود مى‌گذارد.
«اين مفهوم وسيع، مصداق‌هاى زيادى دارد، از جمله: عدالت به معناى موزون بودن، رعايت تساوى و رفع هرگونه تبعيض، رعايت حقوق ديگران و رعايت استحقاق‌ها و لياقت‌ها.» «٤» مرحوم استاد شهيد مرتضى مطهّرى در توضيح معناى اخير و اينكه در بحث «عدل الهى» همين معنا مورد نظر است، مى‌نويسد: يكى از معانى عدل، معناى ذيل است: