تبليغ دين از منظر دين - نگارش و مقیمی و رحمتی - الصفحة ٨٦
رفتار كند]، جبرئيل گفت: نمىدانم، بايد بپرسم. مرتبه ديگر بر پيامبر (ص) نازل شد و گفت:
اى محمد! خداوند مىفرمايد از آنها كه به تو ستم روا داشتهاند، در گذر؛ و به آنها كه تو را محروم ساختهاند، عطا كن؛ و با آنها كه از تو بريدهاند، بپيوند. «١»
مواردى كه مىتوانيد عفو نماييد:
١. عفو و بخشش در مسائل و حقوق شخصى پسنديده، اما در حقوق اجتماعى و الهى، نكوهيده و ناپسند است. به عنوان مثال، عفو و گذشت از اجراى حدود و تعزيرات شرعى، جز در مواردى كه در روايات تصريح شده، جايز نيست؛ چرا كه اجراى حدود و تعزيرات از واجبات الهى است. سنت و روش پيامبر اسلام (ص) و امامان معصوم (ع) نيز همين بوده كه متجاوز نسبت به حقوق مردم و حقوق الهى را مجازات مىكردند و در اين موارد شفاعت هيچ كس را نمىپذيرفتند.
٢. در مواردى كه عفو و گذشت، سبب جرأت و جسارت مجرمان و گناهكاران و تكرار جرم مىشود، بايد از عفو صرف نظر كرد و به مجازات عادلانه پرداخت.
٣. عفو در صورتى مفيد و سازنده است كه انسان قدرت بر انتقام و مقابله به مثل داشته باشد و از موضع اقتدار گذشت كند؛ نه اينكه از روى ناچارى و ضعف و ذلت سكوت نمايد. در مواردى كه ممكن است ستمديده مجبور به سكوت و يا گذشت گردد، اسلام دستور مىدهد كه از حقوق مظلوم دفاع شود و ظالم به مجازات عادلانه اعمالش برسد. «٢»
٢٣. ارج نهادن به كارهاى ديگران
هرگز نيكوكار و بدكار در نظرت يكسان نباشند، زيرا اين كار سبب مىشود نيكوكاران در نيكوكارى بىرغبت؛ و بدكاران در بدكارى تشويق گردند. پس هر كدام از آنان را بر اساس كارشان پاداش ده. «٣»