تبليغ دين از منظر دين - نگارش و مقیمی و رحمتی - الصفحة ٢١٠
١٥. معمارى
از ديگر ابزارهاى تبليغ فرهنگ دينى، معمارى است. اصول حاكم بر ساخت و ساز اماكن و نحوه ارتباط آنها با هم، تأثير ويژهاى بر ذهنيات، خلقيات و منش افراد دارد.
هنر معمار نظم دادن به فضاست و آنجا كه اين هنر از دين و دين باورى سرچشمه مىگيرد، اين نظم از فضاى مادى به فضاى معنوى گسترش مىيابد و از طريق قدسى شدن فضا، انسان، خود را در حضور خدا مىبيند.
كاربرد نقش
تبليغ دين از منظر دين ٢١٥ ١٧. لباس ..... ص : ٢١٣
ها و نوشتههاى دينى در معمارى، اماكن زندگى و عبادت را به كانونهاى تبليغ غير مستقيم دين تبديل مىكند و ياد خدا را در متن زندگى و عبادت مردم، همواره مطرح مىسازد.
يكى از محققان باستان شناس، رازهاى نهفته در معمارى اسلامى را اينگونه بيان مىكند:
... معمارى سنتى انسان را به مشاهده و شهود سوق مىدهد ...
حالت انحناء و قوسى بودن در معمارى اسلامى، معناى عميق و خاصى مىتواند داشته باشد و منتهى شدن حركتها را به يك نقطه پايانى نشان مىدهد و اين نوعى بينش توحيدى است. «١» و «٢»
اين انحنا، بيشتر در شكل گنبدها، محرابها، سردرها، ايوانها و قسمتهايى از رواقها وجود دارد كه خود تداعى كننده روح تسليم و ركوع، در برابر ذات پاك خداوند است.
همچنين احساسات زيبا و هنرمندانه به كار رفته در معمارى اسلامى و توزيع متوازن نيروى طاقهاى قوسى شكل بر روى ستونها، همگى حكايت از مفاهيم خاص دينى، همچون زيباگرايى و عدالت دوستى و ... دارند و امروزه مىتوان گفت كه معمارىهاى دينى از زيباترين معمارىها، در سطح جهان هستند.