٦- جهل و نادانى، حسادت و تنگ نظرى دوستان. ٧- تهاجم فرهنگى، تبليغاتى و نظامى دشمنان. ٨- كمبود نيروهاى كارآمد و امكانات مادى. راه تحصيل صبر روش دستيابى به شكيبايى، تقويت انگيزه دين و تضعيف انگيزه هوا و هوس است تقويت انگيزه دين به چند چيز حاصل مى‌شود: ١- انديشه در اخبار و احاديثى كه در فضيلت صبر و پايان نيك آن در دنيا و آخرت وارد شده است. ٢- به ياد آوردن كوتاهى زمان مشكلات و مصائب دنيا و جاودانگى پاداش صبر بر آنها. ٣- توجه به اينكه بى تابى و ناشكيبايى، كارى ناپسند و بى فايده است، و نه تنها ثواب را از بين مى‌برد، بلكه آدمى را گرفتار كيفر و مكافات مى‌سازد. ٤- با تمرين و ممارست، به تدريج خود را به مخالفت با هوا و هوس عادت دادن. ٥- قبول اين حقيقت كه بى تابى و خود باختگى، فكر و انديشه را از فعاليت سالم براى حل مشكل باز مى‌دارد. تضعيف انگيزه هوا و هوس نيز با مجاهده و رياضت امكان‌پذير است. مانند: ١- روزه دارى‌ ٢- دورى از اسباب برانگيزنده شهوت. مانند نگاه به نامحرم، تخيل گناه، و ... ٣- ارضاى شهوات از راههاى مباح و مشروع. «١» ١٤- مردمى بودن‌ لَقَدْ جَآءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنفُسِكُمْ عَزيزٌ عَلَيْهِ ما عَنِتُّمْ حَريصٌ عَلَيْكُم بِالْمُؤمِنينَ رَءُوفٌ رَّحيمٌ‌ (توبه: ١٢٨) به يقين، رسولى از خود شما به سويتان آمد كه رنج‌هاى شما بر او سخت است؛ و اصرار بر هدايت شما دارد؛ و نسبت به مؤمنان، رئوف و مهربان است!