تبليغ دين از منظر دين - نگارش و مقیمی و رحمتی - الصفحة ١٦٢
١٥. تحريك عواطف
وَ اذْ قالَ مُوسى لِقَوْمِهِ يا قَومِ لِمَ تُؤذُونَنى وَ قَد تَعْلَمُونَ انّى رَسُولُ اللَّهِ الَيكُمْ ... (صف: ٥)
(به ياد آوريد) هنگامى را كه موسى به قومش گفت: «اى قوم من! چرا مرا آزار مىدهيد با اينكه مىدانيد من فرستاده خدا به سوى شما هستم؟!»
«عواطف» جمع «عاطفه» به معناى مهربانى و دوستى است «١» و مقصود از شيوه تحريك عواطف اين است كه پيام گزار، دوستى و محبت پيام گيرندگان را بر انگيزد و آنان را به سوى خود جلب كرده، پيام دين را به آنان ابلاغ نمايد.
ضرورت اين شيوه در آن است كه انسانها. غير از كانون عقل و تفكر، كانون ديگرى به نام «عاطفه» دارند كه بيشتر گرايشهاى آنان از اين كانون سرچشمه مىگيرد. از اين رو بر پيام گزاران دينى لازم است همان گونه كه به اقناع عقل و فكر مخاطبان خود مىپردازند، به كانون عاطفه آنان نيز توجه داشته باشند و از تحريك محبت و خشم مردم در راستاى ايجاد علاقه به ارزشهاى دينى و ايجاد نفرت نسبت به دشمنان دين و ضد ارزشها، غفلت نورزند.
اين شيوه در قرآن مجيد كاربرد گستردهاى دارد و پروردگار متعال در آيات متعددى بدان اشاره كرده است. از باب نمونه، در آيهاى مىفرمايد:
وَ اذا سَأَلَكَ عِبادى عَنّى فَانّى قَريبٌ اجيبُ دَعْوَةَ الدّاعِ اذا دَعانِ فَلْيَسْتَجيبُوا لى وَ لْيُؤمِنُوا بى لَعَلَّهُم يَرْشُدُونَ (بقره: ١٨٦)
و هنگامى كه بندگان من، از تو درباره من سؤال كنند، (بگو) من نزديكم! دعاى دعا كننده را، به هنگامى كه مرا مىخواند، پاسخ مىگويم! پس بايد دعوت مرا بپذيرند و به من ايمان بياورند، تا راه يابند (و به مقصد برسند)!
در اين آيه، خداوند متعال با بيانى ملاطفت آميز، هفت مرتبه به ذات پاك خود اشاره كرده