تبليغ دين از منظر دين - نگارش و مقیمی و رحمتی - الصفحة ١٣٤
يكى از علل انحراف و سرپيچى از حق در اقوام پيشين نيز، تعصب و لجاجت بوده است؛ چنان كه قرآن كريم از زبان نوح (ع) بيان مىدارد:
وَ انّى كُلَّما دَعَوْتُهُمْ لِتَغْفِرَ لَهُم جَعَلُوا اصابِعَهُمْ فى آذانِهِمْ وَاسْتَغْشَوا ثِيابَهُمْ و اصَرُّوا وَاسْتَكْبَرُوا اسْتِكْباراً (نوح: ٧)
و من (نوح) هر زمان آنها را دعوت كردم كه تو آنها را بيامرزى، انگشتان خويش را در گوشهايشان قرار داده و لباس هايشان را برخود پيچيدند و در مخالفت اصرار نموده و به شدت استكبار ورزيدند.
اين آيه بيانگر آن است كه زمان نوح پيامبر، بت پرستان به قدرى لجوج و متعصب بودند كه حتى از شنيدن آواى توحيد وحشت داشتند و اجازه نمىدادند كه صداى نوح نبى كه حامل پيام حق بود به گوش آنها برسد.
آثار و پيامدهاى منفى تعصب و لجاجت
١- انسان متعصب و لجوج به واسطه حجابى كه بر ديده عقل او سايه افكنده، نمىتواند حقايق را پذيرا باشد در نتيجه از گرفتن پيام الهى محروم مىشود.
٢- انسانِ متعصب و لجوج دوستان خود را از دست مىدهد و دوستىهاى ميان خود و ديگران را به عداوت تبديل مىكند.
٣- تعصب و لجاجت مايه زحمت و رنج آدمى مىشود. امام على (ع) مىفرمايد:
ثَمَرَةُ اللِّجاجِ الْعَطَبُ. «١»
ثمره لجاجت، شكست خوردن و هلاكت است.
٤- انسان لجوج و متعصب دنيا و آخرت خود را از دست مىدهد؛ چرا كه در دنيا، سرچشمه عداوتها و اشتباهات فراوان و در آخرت، سبب دورى از رحمتِ خداوند مىگردد.
٥- از عوامل مهم كفر، تعصب و لجاجت مىباشد و علت اصلى اين كه بسيارى از امتهاى پيشين راه كفر را اختيار كردند همانا تعصب نسبت به آيين نياكانشان بوده است.