تبليغ دين از منظر دين - نگارش و مقیمی و رحمتی - الصفحة ١٢٥
و مىگفتند قطعاً از آن سفر بر نمىگردد، ولى اگر با غير سيد برخورد مىكرد مىگفتند سفر خوبى است. ايشان مىافزايد ريشه اين مسئله به بنى عباس بر مىگردد كه در آن زمان سادات مخفى بودند و اگر حكومت، آنها را پيدا مىكرد نه تنها خود، بلكه تمام خاندان آن شخص را از بين مىبرد. كم كم اين فكر براى مردم پيدا شد كه سيد از نظر سياسى نحس است و اگر به خانه كسى آمد او خانه خراب است. بعد از بنى عباس هم مردم ساده لوح گفتند كه اصلًا سيد نحس است خصوصاً در مسافرت. «١»
بديهى است وقتى براى مردم ريشههاى اين گونه سنتهاى جاهلى آشكار شود ديگر به سوى آنها نمىروند و از آنها اعراض مىكنند.
گفتنى است آنچه از ديد اسلام منفى قلمداد مىگردد تقليد كوركورانه و ممنوع مىباشد وگرنه اگر توجه به آداب و رسوم نياكان همراه با آگاهى صورت گيرد نه تنها منفى نبوده بلكه بسيارى از تجارب گذشتگان را نيز مىتوان چراغ راه آينده قرار داد. همچنين پيروى كردن از كسانى كه در فنى خاص تجربه و تخصص بيشترى دارند نوعى تقليد منطقى و مشروع مىباشد.
٢. شخصيت گرايى
شخصيتهاى منفى همواره در طول تاريخ بر انديشه و تصميمگيرىهاى بيشتر مردم تأثير داشتهاند و وجود معيارهاى ضد ارزشى چون ثروت نامشروع، زور، قلدرى و مكر، قدرت اين تأثير را مضاعف مىنموده است. از نظر قرآن كريم، يكى از علل اصلى نپذيرفتن حق توسط گروهى از مردم، پيروى از اين گونه شخصيتها بوده است:
قالُوا رَبَّنا انَّا اطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَرائَنا فَاضَلُّونَا السَّبيلا (احزاب: ٦٧)
گفتند: خدايا ما از رؤسا و بزرگان خود پيروى كرديم و ما را گمراه ساختند.
«ساده» جمع «سيّد» به معناى مالكان بزرگ كه تدبير شهر يا كشورى را به عهده دارند و «كبرا» جمع «كبير» به افراد بزرگ از نظر سن، علم، موقعيت و مانند آن اطلاق مىشود.