درس يازدهم: ضرورت حكومت اسلامى در زمان غيبت امام معصوم (ع) ابتدا، لزوم تشكيل حكومت اسلامى را از ديدگاه عقل بيان مى‌كنيم، آنگاه دلائل نقلى آن را با استفاده از روايات معصومين عليهم السلام مطرح خواهيم كرد. الف- عقل‌ براى اثبات ضرورت تشكيل حكومت اسلامى در عصر غيبت از ديدگاه عقل بيان چند مقدمه لازم است. ١- انسان براى رفع نيازهاى خود، ناچار به زندگى اجتماعى و به تبع آن محتاج وضع قانون، قانونگذار و از همه مهمتر، اجراى آن در جامعه است. ٢- هر چند بعضى از قوانين بصورت فردى قابل اجراست، امّا اجراى بسيارى از قوانين از وظايف فردى خارج‌است و بايد توسط تشكيلات اجرايى در جامعه پياده شود. دين اسلام نيز مشتمل بر قوانين فردى و اجتماعى است كه اجتماعيات آن به مراتب بيش از قوانين فردى است. مانند: قضاء، حدود، ديات، قصاص، جمع آورى خمس و زكات و مصارف آنها، جهاد، امر به معروف و نهى از منكر در مسايل مهم اجتماعى و بين‌المللى. «١» ٣- احكام و قوانين اسلام محدود و منحصر به زمان و مكان خاصى نيست و تعطيل‌پذير نمى‌باشد و در زمان غيبت امام (ع) نيز اجراى آن ضرورت دارد. اينك با در نظر گرفتن آنچه ذكر شد به روشنى درمى‌يابيم كه بدون تشكيل حكومت اسلامى در عصر غيبت امام زمان عليه‌السلام، اجراى تمام قوانين و احكام اسلام امكان‌پذير نيست و همانگونه كه در عصر حضرت رسول (ص) و ائمه عليهم السلام تشكيل حكومت براى اجراى احكام اسلام ضرورى بود، در زمان غيبت هم چنين ضرورتى وجود دارد و به‌