و يارى كننده و غير آن مى‌آيد. «١» و ولايت به كسر واو، به معناى سلطنت واميرى، و به فتح آن به معناى نصرت و يارى كردن است، و ولى، به كسى گفته مى‌شود كه بر كار كسى سرپرستى كند. «٢» واژه امام در قرآن كريم دارى مصاديق گوناگون و گاهى متضاد است. از اين رو، همه مصاديق قرآنى واژه امام، از تقدس برخوردار نيست، در اين جا آياتى را كه پيرامون مفهوم و معناى والا و مقدس امام وارد شده است مورد بحث قرار مى‌دهيم. ١- آيه ابتلاء «وَ اذِابْتَلى ابْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَاتَمَّهُنَّ قالَ انى جاعِلُكَ لِلنَّاسِ اماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتى‌ قالَ لايَنالُ عَهْدِى الظَّالِمينَ» «٣» (بخاطر بياور) هنگامى كه خداوند ابراهيم را با كلماتى (امور گوناگونى) آزمود و او بخوبى از عهده آنها برآمد، خداوند به او فرمود: من تو را امام و رهبر مردم قرار دادم، ابراهيم گفت: آيا از نسل من (نيز امامانى قرار خواهى داد)؟ خداوند فرمود پيمان من (مقام امامت) به ستمكاران نمى‌رسد. نكات آيه‌ آيه فوق دربردارنده چند نكته است: ١- بر اساس اين آيه امامت آخرين مرحله سير تكاملى ابراهيم بوده است؛ زيرا او پس‌از نبوت به امامت رسيده‌است. مقام مزبور كه بعداز طىّ مراحل سخت و آزمايشهاى گوناگون دوران نبوت به ابراهيم اعطا گرديد، بالاتر از مقام نبوت است. اين مقام، امامت و رهبرى همه جانبه مادى، معنوى، ظاهرى و باطنى است. امام با نيروى معنوى خود افراد شايسته را در مسير تكامل باطنى رهبرى مى‌كند و با