امامت و رهبرى - ابراهیم زاده، عبدالله؛ صفرعلي پور، حشمت الله - الصفحة ٣٨
خلاصه
از جمله آياتى كه بر اثبات امامت و ولايت بعد از پيامبر (ص) دلالت دارد، آيه ولايت است.
مفسران بزرگ سنّى و شيعه شأن نزول آن را درباره حضرت على (ع) مىدانند كه در حال ركوع نماز انگشترش را به فقيرى داد.
معناى ولايت در آيه جز به معناى سرپرستى و تصرف نمىتواند باشد، زيرا هم وحدت سياق آيه چنين اقتضا دارد و هم به جهت اينكه آيه در مقام بيان يك حكم خاص است كه در انحصار خدا و رسول او و برخى از مؤمنان مىباشد. اين آيه با ويژگيهايش مقام امامت و ولايت را بعد از پيامبر (ص) منصبى الهى دانسته كه توسط خداوند تعيين مىگردد و شعاع ولايتش نيز مطلق خواهد بود.
آيه تبليغ نيز طبق نقل مورخان و مفسران اسلامى در بازگشت از حجة الوداع در محل غديرخم بر آن حضرت نازل گرديد و طى آن رسول خدا (ص) مأمور شد تا على (ع) را به عنوان جانشين بلافصل خود معرفى كند. كه طبق فرمان خدايش على (ع) را معرفى و از همه برايش بيعت گرفت.
ديدگاه رسول اكرم (ص) نسبت به امام و جانشينش با الهام از وحى خداوند در قرآن چنين بود:
١- امام را بايد خدا تعيين و نصب كند.
٢- امام بايد معصوم از هر گونه گناه و خطا باشد.
٣- او بايد اعلم از همه مردم در همه علوم و آشنا و آگاه كامل به دين و مسايل آن باشد.
٤- حديث معتبر و متواتر «ثقلين» تنها اهل بيت «على و يازده فرزندش (ع)» را شايسته مقام امامت و ولايت مىداند كه از آنها به «عترت» تعبير كرده است.
پرسش
١- چگونه آيه ولايت بر امامت و جانشينى پيامبر (ص) دلالت دارد؟ شرح دهيد.
٢- نحوه دلالت آيه تبليغ را بر امامت و خلافت بعد از پيامبر (ص) بطور خلاصه بيان كنيد.
٣- ديدگاه پيامبر نسبت به امامت چيست؟
٤- چرا رسول اكرم (ص) تنها اهل بيت خويش «على و يازده فرزند معصوم (ع) او را» شايسته مقام امامت مىدانست؟