درس نهم: بحث عصمت و پاسخ سؤالات (٢)
٤- معصوم بودن با تقيه سازگار نيست.
توضيح اين كه تقيه‌كننده كردار يا گفتارى خلاف واقع را از خود بروز مى‌دهد و از اين رو تجويز تقيه براى پيامبر (يا امام) گرچه در موارد خاص، با اصل معصوم بودن آنها از هر گناه و در هر حال سازگار نيست.
پاسخ: براى دفع اشكال، معناى تقيه را بررسى مى‌كنيم: تقيه يعنى «قرار گرفتن انسان ميان دو ضرر كه بايد يكى را انتخاب كند و استقبال از ضرر كوچكتر براى فرار از ضرر بزرگتر». هر كس در زندگى روزمرّه خود از اين اصل پيروى مى‌كند؛ يعنى هر گاه بر سر دو راهى قرار گرفت آن طرف را انتخاب مى‌كند كه اهميّت بيشترى دارد و براى كسب منافع بيشتر، ضررهاى كمتر را استقبال مى‌كند، همان طور كه به خاطر دفع ضررهاى مهمتر از منافع كمتر چشم مى‌پوشد. اگر انسان بتواند با يك دروغ گفتن، به نزاع و كشمكش كه منجر به خونريزى در ميان طايفه‌اى مى‌شود پايان دهد، آيا هيچ عقلى اجازه مى‌دهد كه راست بگويد؟! و آيا دروغ گفتن در آن جا گناه است يا صواب؟! حال اگر انسان در ميان مخالفان اسلام يا جمعيّت متعصّب پيروان ديگر مذاهب اسلامى قرار گرفت بطورى كه اگر عقايد واقعى خود را اظهار كند يا به مراسم واقعى مذهبش عمل نمايد، نه تنها جنبه ارشادى ندارد بلكه باعث فراهم‌شدن مشكلاتى براى او يا پيروانش مى‌شود؛ اگر در چنين شرايطى از اظهار عقيده صريح خوددارى كند يا از انجام مراسم مذهبى خود بطور كامل و آشكار، خوددارى كند و جان خود و عدّه‌اى را حفظ نمايد، اين كار نه تنها مخالف با عقل سليم نيست، ب نبوت از ديدگاه قرآن و روايات ٧٦ فرق بين رسول، نبى و محدث ص : ٧٥ لكه عقل آن را لازم نيز مى‌داند.