نبوت از ديدگاه قرآن و روايات

نبوت از ديدگاه قرآن و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٣

در آيه‌اى ديگر در مورد همه انبيا چنين آمده است:
«ما ارْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِىٍّ الَّا اذا تَمَنَّى الْقَى الشَّيْطانُ فى امْنِيَّتِهِ فَيَنْسَخُ اللَّهُ ما يُلْقِى الشَّيْطانُ» «١» هيچ رسول و پيامبرى را نفرستاديم مگر اين كه هر گاه آرزو مى‌كرد (و طرحى براى پيشبرد اهداف الهى خود مى‌ريخت) شيطان القائاتى در آن مى‌كرد، امّا خداوند القائات شيطان را از بين مى‌برد.
و حال آنكه تصرف شيطان نسبت به انبيا با معصوم بودن آنان ناسازگار است.
پاسخ: در هيچ يك از اين آيات، تصرفى كه موجب مخالفت انبيا با تكاليف الزامى شود، به شيطان نسبت داده نشده است. امّا آيه اول كه در مورد خروج آدم از بهشت است، اشاره به وسوسه شيطان در مورد تناول از شجره منهيّه است كه نهى تحريمى به خوردن آن تعلّق نگرفته بود، فقط به آدم و حوا يادآورى شده بود كه خوردن از آن موجب خروج از بهشت و هبوط به زمين خواهد شد و وسوسه شيطان سبب مخالفت آنان با اين نهى ارشادى گرديد. فرق است بين نهيى كه ارتكاب آن كار موجب عذاب اخروى مى‌شود، با نهيى كه مخالفت آن موجب عواقب نامطلوبى در دنيا مى‌شود، گرچه موجب شقاوت اخروى نشود. و شاهد آن مطلبى است كه در آيه ديگرى مى‌فرمايد:
«فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقى‌ انَّ لَكَ انْ لا تَجُوعَ فيها وَ لا تَعْرى‌ وَ انَّكَ لا تَظْمَؤُا فيها وَ لا تَضْحى‌» «٢» مبادا شيطان شما را از بهشت بيرون كند كه به رنج و زحمت خواهى افتاد، تو در بهشت گرسنه نمى‌شوى و برهنه نخواهى شد و در آن تشنه نمى‌شوى و حرارت آفتاب آزارت نمى‌دهد.
خداوند نمى‌فرمايد موجب عذاب و لعنت من مى‌شوى بلكه علّت مى‌آورد كه از اين آسايش فعلى محروم مى‌شوى. و امّا آيه ٤١ سوره ص، اشاره به رنجها و گرفتاريهايى‌