مى‌گفتند ... و او هفتاد هزار فرشته زير فرمان داشت كه هر يك از آنها هفتاد هزار فرشته ديگر زير فرمان داشتند ... تا به آسمان دوم وارد شدم؛ در آنجا هيچ فرشته‌اى نديدم مگر آنكه خوش و خندانش يافتم، تا اينكه فرشته‌اى ديدم كه از او مخلوقى بزرگتر نديده بودم، فرشته‌اى بود كريه‌المنظر و غضبناك؛ او نيز مانند سايرين با من برخورد نمود؛ هر چه آنهاگفتند او نيز بگفت و هر دعا كه ايشان در حقّم نمودند، او نيز كرد، اما در عين حال هيچ خنده نكرد، آن چنان كه ديگر ملائكه مى‌كردند. پرسيدم: اى جبرئيل! اين كيست كه اين چنين مرا به اضطراب انداخت؟ گفت: او خازن و مالك جهنم است.
... آن گاه به مردمى رسيديم كه پيش رويشان طعامهايى از گوشت پاك و طعامهايى ديگر از گوشت ناپاك بود؛ ناپاك را مى‌خوردند و پاك را فرومى‌گذاشتند. پرسيدم: اى جبرئيل! اينها كيانند؟ گفت: اينها حرام خواران از امّت تو هستند كه حلال را كنار گذاشته و از حرام استفاده مى‌برند ... بعد به اقوامى برخوردم كه لبهايى مانند لبهاى شتر داشتند، گوشتِ پهلويشان را قيچى مى‌كردند و به دهانشان مى‌انداختند؛ از جبرئيل پرسيدم اينها كيانند؟ گفت:
سخن‌چينان و مسخره‌كنندگانند.
بعد به مردمى برخوردم كه فرق سرشان را با سنگهاى بزرگ مى‌كوبيدند. پرسيدم: اينها كيانند؟ گفت: آنان كه نماز عشا را نخوانده، مى‌خوابند ... آن گاه به عدّه‌اى از فرشتگان برخوردم كه خدا به هر نحو كه خواسته خلقشان كرده و صورتهايشان را هر طور خواسته قرار داده، هيچ يك از اعضاى بدنشان نبود مگر آن كه جداگانه از همه جوانب، و به آوازهاى مختلف خدارا حمد و تسبيح مى‌كردند » «١» معراج از ديدگاه علم‌ پيرامون معراج پيامبر (ص) سؤالهايى مطرح شده از قبيل اين كه، در جامعه بدوى آن عصر كه بشر از كاروان تمدّن فرسنگها فاصله داشته چگونه پيامبر (ص) به يك سفر فضايى اين چنين دست زده و توانسته در مدّتى اندك از مسجدالحرام به مسجدالاقصى سير كند و از آنجا به آسمانها سفر كند؟
پاسخ اين است كه بدون شك مسأله معراج جنبه عادى نداشته بلكه با استفاده از نيرو و قدرت بى‌پايان خداوند صورت گرفته است و همه معجزات انبيا همين گونه است؛ به‌