نبوت از ديدگاه قرآن و روايات

نبوت از ديدگاه قرآن و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٠

درس هشتم: بحث عصمت و پاسخ سؤالات (١)
پيرامون عصمت انبيا (ع) شبهاتى وجود دارد كه به طرح و پاسخگويى به آنها مى‌پردازيم:
١- معصوم چه استحقاقى براى پاداش دارد؟
اگر خداى متعال انبيا را از ارتكاب گناهان مصون و معصوم داشته و آنها به همه وظايف خود عمل كرده وهيچ وظيفه‌اى را ترك نمى‌كنند در اين صورت استحقاق پاداشى براى انجام وظايف و اجتناب از گناهان نخواهند داشت؛ زيرا اگر خداى متعال هر شخص ديگرى را هم معصوم قرار مى‌داد، مانند ايشان بود.
پاسخ: معصوم بودن به معناى مجبور بودن بر انجام وظايف و ترك گناهان نيست؛ چون عصمت آنان ناشى از كمال ايمان و شدّت تقوا و نيز يقين آنان به نتيجه گناه است؛ بگونه‌اى كه احتمال اختيار گناه از آنان به صفر مى‌رسد. آنان بر انجام گناه توانا هستند امّا آن را انتخاب نمى‌كنند. البته درست است كه خداوند در مواردى كه اسباب گناه‌كردن برايشان فراهم باشد، آنان را كمك مى‌كند كه نلغزند؛ امّا بايد دانست كه كمكهاى خداوند بى‌حساب و گزاف نيست؛ اين طور نيست كه خداوند به پيامبران كمك مى‌كند تا گناه نكنند امّا اين كمك را از ديگران دريغ مى‌كند، بلكه كمكهاى خداوند بر اساس ضوابطى است و آن اين كه هر كس هر اندازه كار خير كند و براى خدا قدم بردارد، به همان اندازه از امدادهاى غيبى خداوند بهره‌مند مى‌شود چنانچه فرموده:
«انْ تَنْصُرُو اللَّهَ يَنْصُرْكُمْ وَ يُثَبِّتْ اقْدامَكُمْ» «١» اگر خدا را يارى كنيد شما را يارى مى‌كند و گامهايتان را استوار مى‌سازد.