نبوت از ديدگاه قرآن و روايات - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٨
خلاصه راه دوم براى شناسايى پيامبران جمعآورى قراين است؛ همان گونه كه جمعآورى قراين براى تشخيص موضوعات قضايى، سياسى، تاريخى و ... مورد استفاده قرار مىگيرد، مىتوان از اين روش براى شناسايى پيامبران نيز استفاده كرد. عمده قراين مزبور در مورد شناسايى پيامبران عبارتند از:
مطالعه در وضع پيشين مدعى نبوت، وضع محيط براى دعوت، محتويات آيين او از نظر معارف و احكام، وضع پيروان وى، ايمان او به گفتههاى خود.
راه سوم، گواهى پيامبران پيشين يا معاصر است؛ اگر پيامبرى كه نبوتش ثابت شده، ديگرى را به پيامبرى معرفى كرد، نبوت او ثابت مىشود و حجت تمام است. حضرت موسى (ع) و عيسى (ع) بشارت ظهور پيامبر اسلام را داده بودند و اوصاف او را براى بنىاسرائيل بيان كرده بودند. اگر مردمى از راه جمعآورى قراين يا معرفى پيامبر ديگر، به نبوت مدّعى يقين كردند، از نظر عقلى ضرورتى ندارد كه براى اثبات نبوتش معجزه بياورد.
پرسش ١- روش جمعآورى قراين چگونه است؟
٢- عمده قراين براى شناسايى پيامبران چيست؟
٣- چرا نبوت مدعى به گواهى پيامبر پيشين يا معاصر ثابت مىشود؟
٤- قرآن در مورد بشارت حضرت عيسى (ع) و موسى (ع) در مورد پيامبر چه مىفرمايد؟
٥- آيا از نظر عقلى ضرورت دارد كه هر پيامبرى معجزه بياورد؟