است براى پديده‌هاى عادّى امّا نه از سنخ علل مادّى بلكه علّتى معنوى كه به موهبت الهى در نفس پيامبر تحقق پيدا مى‌كند.
بنابراين تحقق يك امر اعجازآميز محال نيست؛ يعنى نه محال ذاتى است و نه محال وقوعى؛ محال ذاتى نيست يعنى فرضش مستلزم تناقض يا وقوع معلول بدون علت نيست چون معجزه فرض معلولى است از راه علت ناشناخته و معنوى و محال وقوعى نيز نمى‌باشد؛ زيرا ممكن است علّتش تحقق پيدا كند.
٢- آيا خرق عادت به منزله تغيير در سنت الهى نيست؟
توضيح اين كه سنت الهى بر اين جارى شده كه هر پديده‌اى را از راه علّت خاصّى به وجود بياورد و سنتهاى الهى تغييرپذير نيست.
«وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَبْديلًا وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللَّهِ تَحْويلًا» «١» و هرگز در سنت‌خداوند تبديلى نخواهى‌يافت و هرگز در سنت خداوند تغييرى نخواهى‌يافت.
پس معجزه بر خلاف سنّت الهى است.
پاسخ: اين شبهه مثل شبهه قبلى است با اين تفاوت كه در آن جا فقط از راه عقلى استدلال مى‌شد و در اين جا به آيات قرآن استناد شده است و پاسخ آن اين است كه:
يكى از سنتهاى الهى را انحصار اسباب و علل پديده‌ها در اسباب و علل عادى شمردن، سخنى بى‌دليل است و نظير اين است كه كسى ادّعا كند منحصر بودن علّت حرارت در آتش، يكى از سنّتهاى تغيير ناپذير الهى است! بلكه بايد گفت تعدّد و انواع علل براى انواع معلولها و جانشين شدن اسباب غيرعادى بجاى اسباب عادّى، امرى است كه هميشه در جهان وجود داشته است و از اين رو بايد آن را يكى از سنن الهى به شمار آورد؛ و تفسير كردن آياتى كه دلالت بر نفى تغيير و تحول در سنتهاى الهى دارد به صورتى كه جانشين ناپذيرى اسباب عادى به عنوان يكى از آن سنّتهاى تغييرناپذير به حساب آيد، تفسير بى‌دليلى است؛ بلكه آيات فراوانى كه دلالت بر وقوع معجزات دارد،