معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٥
گذاشتهايد برگرديد و نور بگيريد؛ و آن هم محال است. «١» دژ ايمان منافقان چون در دنيا خود را در صف مؤمنان جا زده بودند، در آخرت نيز مىخواهند همچنان همراه آنان باشند و از نور ايمان آنان بهره گيرند، ولى به ناگاه ديوارى بين آنان و مؤمنان فاصله مىاندازد. مؤمنان درون آن و منافقان پشت آن ديوار قرار مىگيرند. درون آن رحمت، مغفرت و نعمت است و پشت آن عذاب، قهر و آتش؛ و اين ديوار در حقيقت تجسم همان ايمانى است كه در دنيا سبب فاصله بين مؤمنان و منافقان شده بود. اين ديوار- به شكل دژى است كه مؤمنان در داخل آن قرار دارند و منافقان در خارج آن- داراى درى است كه منافقان به وسيله آن مىتوانند مؤمنان را ببينند كه چگونه در شادى به سر مىبرند و همين سبب حسرت بيشتر آنها مىشود. منافقان اجازه ورود از اين در را ندارند؛ زيرا آنها در دنيا كه جاى اختيار بود، خود حاضر به ورود به دايره ايمان نبودند.
حصن توحيد با توجه به بيان بالا، انطباق اين آيه شريفه با حديث شريف قدسى كه فرمود:
«لا الهَ الَّا اللَّهُ حِصْنى فَمَنْ دَخَلَهُ امِنَ مِنْ عَذابى.» «٢» كاملًا روشن مىشود. بنابراين «لا اله الا الله» كه همان توحيد باشد ديوار دژى است كه بين مؤمنان و منافقاناست و مؤمنان وارد آنشدهاند ولىمنافقان پشتآن مانده و در معرض عذابند.
مصائب و بلايا «ما اصابَ مِنْ مُصيبَةٍ فِى الارْضِ وَ لا فِى انْفُسِكُمْ الَّا فى كِتابٍ مِنْ قَبْلِ انْ نَبْرَأَها انَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسيرٌ لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى مافاتَكَمْ وَ لا تَفْرَحوُا بِما اتيكُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ» «٣»