معارف قرآن (ج6)

معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٤

پس كم‌فروشان به عنوان اخلالگران اقتصادى در رديف كافرانند. از سوى ديگر، كم‌فروشى و بر هم زدن نظم اقتصادى، آثار وضعى ناهنجارى نيز در پى‌دارد كه يكى از آنها قحطى و خشكسالى است، چنانكه رسول اكرم صلى الله عليه و آله و سلم فرمود:
هيچ گروهى كم فروشى نكردند، مگر اينكه زراعت آنها از بين رفت و قحطى، آنان را فراگرفت. «١» بر اين اساس، رهبران واقعى مردم، مبارزه با گران فروشى و كم‌فروشى و هر گونه بى‌عدالتى در روابط اقتصادى را جدّى مى‌گرفتند.
امام باقر عليه السلام مى‌فرمايد:
هنگامى كه اميرمؤمنان عليه السلام در كوفه بود، هر روز صبح به بازارهاى كوفه مى‌آمد و بازار به بازار مى‌گشت و تازيانه‌اى بر دوش داشت و وسط هر بازار مى‌ايستاد و صدا مى‌زد: اى گروه تجّار از خدابترسيد! هنگامى كه آنان بانگ حضرت على عليه السلام را مى‌شنيدند، هر چه در دست داشتند بر زمين گذاشته و با تمام دل به سخنانش گوش مى‌دادند، سپس مى‌فرمود: «از خداوند خير بخواهيد و با آسان گرفتنِ كار بر مردم بركت بجوييد و به خريداران نزديك شويد، حلم را زينت خود قرار دهيد، از سوگند بپرهيزيد، از دروغ اجتناب كنيد، از ستم كناره بگيريدو با مظلومان به انصاف رفتار كنيد و به ربا نزديك نشويد، پيمانه و وزن رابه طور كامل ادا كنيد، و كالاى مردم را كم نگذاريد و در زمين فساد نكنيد. «٢» البته بعيد نيست كه كم دادن، علاوه بر معاملات، در ساير كارها مثل بخش خدمات و كارهاى ادارى نيز جارى باشد و اگر كسى در شغل خودش كم‌كارى كرد، در رديف مطفّفين باشد و آيات نكوهش كننده او را نيز شامل گردد.
گناه، نشانه بى ايمانى به معاد قرآن مجيد، علت انجام عمل زشت كم‌فروشى را عدم اعتقاد به معاد مى‌داند كه از آيه «الَا يَظُّنُ اوُلئِكَ انَّهُمْ مَبْعُوثُونَ لِيَوْمٍ عَظِيمٍ» برداشت مى‌شود. اگر ظنّ در اينجا به معناى معروفش يعنى «گمان» باشد مى‌رساند كه اگر اينها حتى گمان هم داشتند كه قيامت واقع‌