معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣
روز جدايى (حق از باطل) وعدهگاه همه آنهاست. روزى كه هيچ دوستى كمترين كمكى به دوستش نمىكند و از هيچ سو يارى نمىشوند؛ مگر كسى كه خدا او را مورد رحمت قرار دهد، چرا كه او عزيز و رحيم است.
در اين آيات از روز قيامت به «يوم الفصل» يعنى «روز جدايى» تعبير شده است. اين نامگذارى به دو جهت مىتواند باشد: نخست اين كه روز قيامت روزى است كه خويشان و نزديكان و دوستان از هم جدا شده و هر كدام تنها در فكر خويشند. هيچ كدام نه نفعى براى ديگرى دارند و نه توان يارى همديگر را مىيابند. حتى نزديكترين پيوندها در اين دنيا همانند پدر و فرزندى نيز كارگر نمىافتد چنان كه قرآن كريم مىفرمايد:
«لَنْ تَنْفَعَكُمْ ارْحامُكُمْ وَ لا اوْلادُكُم يَوْمَ الْقِيامَةِ يَفْصِلُ بَيْنَكُمْ ...» «١» هرگز بستگان و فرزندانتان روز قيامت سودى به حالتان نخواهند داشت؛ ميان شما جدايى مىافكند ...» دوم اين كه در آن روز، به تمام اختلافات فيصله داده خواهد شد و قضاى الهى جارى مىگردد. حق از باطل جدا مىشود و مطلب مورد اختلافى باقى نمىماند. چه اختلاف بين مردمى باشد كه پيرو يك آييناند مانند قوم بنىاسرائيل، كه خداوند درباره آنها مىفرمايد:
«فَمَا اخْتَلَفُوا حَتّى جاءَهُمُ الْعِلْمُ انَّ رَبَّكَ يَقْضى بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فيما كانُوا فيهِ يَخْتَلِفُونَ.» «٢» و اختلاف نكردند مگر بعد از آنكه علم و آگاهى به سراغشان آمد. پروردگار تو روز قيامت در آنچه اختلاف مىكردند، ميان آنها داورى مىكند.
و چه اختلافى كه بين تمام افراد بشر پيش آمده است و در نتيجه به آيينهاى مختلف گرويده باشند:
«انَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ الَّذينَ هادُوا وَالْصَّابِئينَ وَ النَّصارى وَ الَمجُوسُ وَ الَّذينَ