معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٥
«وَ ما كانَتْ قَضِيَّةٌ اعْظَمَ بَرَكَةً مِنْها» «١» واقعهاى (در تاريخ جنگهاى پيامبر) با بركتتر از اين قضيه (صلح حديبيّه) وجود نداشت.
آثار صلح با انعقاد صلح حديبيّه، نتايج فراوانى عايد اسلام و مسلمانان گشت كه به اهم آنها اشاره مىكنيم:
١- به رسميّت شناخته شدن اسلام و مسلمانان به واسطه انعقاد اين صلح: مسلمانان براى اوّلين بار توسط كفّار قريش كه از سرسختترين دشمنان پيامبر اسلام بودند به رسميّت شناخته شدند؛ زيرا تا آن زمان هرگز حاضر به مذاكره و قبول سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله نشده بودند.
٢- هموار شدن راه براى پذيرش اسلام توسط قبايل مختلف: اين صلح سبب گرديد تا قبايلى كه از ترس قريش و تبليغات مسموم آنان جرأت نمىكردند با مسلمانان رابطه برقرار كنند، با مسلمانان همپيمان شوند و افراد آنان نيز يكباره يا به تدريج به اسلام روى آورند.
بنابر يكى از بندهاى صلحنامه، قبايل عرب مختار بودند با هر كدام از قريش يا مسلمانان همپيمان شوند و در همان مجلس صلح، خزاعه كه تا آن زمان جرأت نداشتند نسبت به مسلمانان اظهار علاقه كنند خود را همپيمان مسلمانان معرفى كردند و بنوبكر هم همپيمان قريش شدند. «٢» ٣- گسترش دامنه تبليغات اسلام در داخل و خارج جزيرهالعرب: با فارغ شدن فكر پيامبر صلى الله عليه و آله از سوى قريش، آن حضرت به تبليغات دامنهدارى براى دعوت به اسلام دست زد؛ و با نوشتن نامههايى به سران كشورهاى مختلف آنان را به اسلام دعوت نمود.
٤- سركوبى يهوديان خيبر: با انعقاد صلح و آسوده شدن فكر مسلمانان از ناحيه قريش فرصت مناسبى پديد آمد تا پيامبر صلى الله عليه و آله يهوديان توطئهگر را سركوب كند. يهوديان بعد از جنگ بدر با مسلمانان درافتادند و از آن به بعد يكى از تحريك كنندگان اصلى