ذاتى بشر پى‌ريزى شده است. «١» ولى عوامل گوناگونى انسان را از اصل فطرى و عقلى منحرف مى‌سازد كه مهم‌ترين آنها هواپرستى است.
هواپرستى‌ هوا پرستى، ناديده گرفتن فطرت، اطاعت نكردن از عقل و انديشه و پيروى از خواهشهاى منفعت جويانه نفس است بدون اينكه به بُعد منفى آن توجّه شود. از حضرت على عليه السلام نقل شده است كه فرمود:
«غَلَبَةُ الْهَواى يُفْسِدُ الّدينَ وَ الْعَمَلَ.» «٢» پيروز شدن هواى نفس (بر انسان) سبب از بين رفتن دين و عقل او مى‌شود.
پديدار شدن خصلت هواپرستى در انسان، دنياگرايى، استكبار، ريا و عجب را به دنبال خود دارد. از اين رو قرآن، پيروانش را از پيامدهاى آن برحذر مى‌دارد يكى از مهمترين اين پيامدها كه در آيه مورد بحث بدان اشاره شده گمراهى آگاهانه است. يعنى با اينكه برخى به فطرت و عقل و ابلاغ پيامبران نسبت به خدا و دين، علم كافى دارند ولى باز هم نفس خود را معبود خويش قرار مى‌دهند و از آن پيروى مى‌كنند زيرا علم و دانش هميشه ملازم هدايت نيست و ضلالت نيز پيوسته نشأت گرفته از جهل نمى‌باشد. علم وقتى مايه هدايت است كه انسان به لوازم آن ملتزم باشد وگرنه اثرى ندارد. «٣» يادآور مى‌شويم كه گمراهى هواپرستان بواسطه خدا و مهر نهادن بر مدركات و مشاعر آنها اثر طبيعى ضلالت و از باب مجازات است نه گمراه ساختن اب معارف قرآن (ج‌٦) كد ٤/٢٣٣ ٣٦ آثار صلح ص : ٣٥ تدايى؛ يعنى چون انسان در اثر هواپرستى آگاهانه زمينه هدايت را از دست مى‌دهد، خدا نيز گمراهش مى‌سازد. در جاى ديگر اين موضوع را يادآور شده و مى‌فرمايد:
«... فَلَمَّا زاغُوا ازاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ» «٤» هنگامى كه منحرف شدند، خداوند هم دلهايشان را منحرف ساخت.