معارف قرآن (ج6)

معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧٨

«ما اصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَ ما اصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ.» «١» هر خوبى كه به تو رسد از خداست و هر بدى كه به تو رسد از خود توست.
اين آيات، نيكيها را به خدا نسبت داده و بدى‌ها را به انسانها و آن آيه قبل همه چيز را به اذن خدا و از نزد خدا مى‌دانست. از مجموع اين دو معلوم مى‌شود كه حسنات هم به اذن خداست و هم «من الله» است يعنى مورد رضايت و به توفيق اوست، ولى بدى‌ها گر چه به اذن خداست اما «من الله» يعنى مورد پسند و امر خدا نيستند.
جواب از يك سؤال‌ آيا هر واقعه ناخوشايندى كه براى كسى اتفاق بيفتد، نتيجه عملكرد بد اوست؟
آيه سى‌ام سوره شورى در مقام بيان اين مطلب است كه در جهان خلقت بين مصيبتها و گناهان رابطه است و اين مصيبتها از نتايج و پيامدهاى گناهان است و از طرف ديگر اين مصيبتها از جانب خداست ولى خداوند راضى نبوده كه اين مصيبتها واقع شوند و به همين جهت از اعمالى كه سبب اين مصيبتها مى‌شوند، نهى كرده است. پس همه مصيبتها به انسانها استناد دارد. هر انسانى كه مرتكب ظلم و گناهى مى‌شود، اين ظلم و گناهش در نظام جهان اثر دارد و منشأ مصيبتى مى‌گردد كه دامنگير خود او يا ديگرى مى‌شود.
خلاصه آنكه اين مصيبتها از آثار وضعى گناهان است كه ممكن است دامنگير گناهكار شود و يا او، نزديكانش و افراد جامعه را فراگيرد.
«وَاتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصيبَنَّ الَّذينَ ظَلَموُا مِنْكُمْ خاصَّةً.» «٢» از فتنه‌هايى كه آثارش فقط دامنگير گناهكاران نمى‌شود (بلكه همه افراد از مؤمن و ظالم را در بر مى‌گيرد) بپرهيزيد.
اين آيه مؤيّد اين است كه آثار بعضى گناهان همه اجتماع را در بر مى‌گيرد. بنابراين توضيح، مصيبتهايى كه در جهان واقع مى‌شود، همه‌اش نتيجه گناهِ گناهكاران است كه هم خودشان گرفتار نتايج بد گناهانشان مى‌شوند و هم مؤمنان و صالحان از اين نتايج بر كنار