معارف قرآن (ج6)

معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٣

الْجَهادُ فى‌ سَبيلِ اللَّهِ.» «١» اى عثمان، خداوند تبارك و تعالى رهبانيّت را بر ما مقرّر نداشته است، همانا رهبانيّت امت من، جهاد در راه خدا است.
حضرت على عليه السلام نيز پس از آنكه شنيد يكى از يارانش لباس خشن پوشيده و ترك دنيا و زن و فرزند كرده است، به شدت ناراحت شد و او را به حضور طلبيد و فرمود:
چرا آنچه را خداوند بر تو حلال ساخته، بر خود حرام كرده‌اى! «٢» در ادامه؛ حديثى كه پيشتر درباره شروع رهبانيّت از زبان رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده، آمده است كه آن حضرت فرمود: اى ابن مسعود آيا مى‌دانى كه رهبانيّت امت من چيست؟ او در جواب گفت كه خداوند و رسولش آگاهترند. حضرت صلى الله عليه و آله فرمود:
«هجرت و جهاد و نماز و روزه و حج و عمره. «٣» در توضيح اين احاديث مى‌توان گفت كه اگر پيروان اديان پيشين به وسيله رهبانيت و رفتن به گوشه‌اى، ترك دنيا كرده و زهد مى‌ورزيده‌اند دين اسلام از زهد تعريف ديگرى كرده و آن را عدم علاقه قلبى به دنيا دانسته نه ترك ظاهرى دنيا.
رمز تعبير به رهبانيّت از اعمالى چون هجرت، جهاد، نماز و روزه نيز از همين جهت است كه در هر كدام از اين اعمال نوعى بريدن قلبى از دنيا و زخارف آن وجود دارد.
مؤمنبا، هجرت خود، از اموال، قبيله و سرزمين خود دل مى‌كند؛ در جهاد، از مال و جان خود مى‌گذرد؛ در نماز از ياد غير خدا مى‌پرهيزد و در روزه از توجه به مشتهيات نفسانى دورى مى‌كند. پس اگر كسى به اين اعمال، به طور صحيح عمل نمايد همان مقصود از دورى دنيا و پيوستن به حق نصيب او مى‌گردد و ديگر لازم نيست كه به گوشه‌اى رفته و از بندگان خدا دورى گزيده و بسيارى از فضايلى را كه با خدمت به خلق خدا مى‌تواند نصيب خود كند، از دست بدهد.