معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٧١
بد عاقبت بوده و نامه اعمالشان را از پشت «١» سر و به دست چپشان مىدهند. «٢» بنابر آيات قرآن، آنان منكر خدا بوده و به طور طبيعى به آخرت هم باور نداشته و از امكانات جهت كسب ثواب اخروى استفاده نكردهاند و نسبت به فقرا و درماندگان در جامعه بىتفاوت بودهاند. «٣» ٣- پيشتازان:
در اين آيه آنها را «السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ» ناميده است. در اينكه اين دو لفظ از لحاظ تركيب جمله چه وضعى دارند، اختلاف نظر وجود دارد و از جمله گروهى «السابقون» اول را مبتدا و «السابقون» دوم را تأكيد يا وصف اولى دانسته و آيه بعد يعنى «اوُلئِكَ الْمُقَرَّبُونَ» را خبر دانستهاند.
در آيات قرآن به «سبقت به سوى خيرات» دعوت شده است؛ «٤» اگر انسانهاى مؤمن را در نظر بگيريم مىبينيم كه غالب آنان اهل كار خير هستند و در اجابت دعوت خداوند ايمان آورده و در حد توان به انجام وظيفه مشغول بوده و اگر سستى و كاهلى كرده يا گاهى مرتكب معصيت شدهاند به پيشگاه خدا توبه مىكنند، ولى در هر زمان تعدادى را مىبينيم كه در همه صحنهها پيشگام بوده و از همگان گوى سبقت را ربودهاند. آيات فوق ناظر به اين افراد است. كسانى كه در همه كارهاى خير و از همه مؤمنان همراه پيشى گرفته «السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ» بوده و به حق، اينان مقربان درگاه خدايند.
آيات اين سوره نگاهى نيز به تعداد كميّت «اصحاب يمين» و «پيشتازان» در امتهاى قبل و امت آخر الزمان دارد. «٥» «پيشتازان» در امتهاى سابق گروه زيادى بوده و در امت اسلام نسبت به آنها اندك مىباشند. زيرا امتهاى سابق بسيار بوده و مجموع پيامبران، اوليا و صلحا در آنان در قياس با امت اسلام به طور طبيعى بيشتر است؛ و اما «اصحاب