معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٣
را تقريباً به يك معنا گرفتهاند يعنى هنگام سخن گفتن با رسول خدا صلى الله عليه و آله صداى شما از صداى رسول خدا بلندتر نباشد و اصولًا هنگام سخن گفتن با آن بزرگوار آهسته و مؤدب سخن بگوييد نه آن چنان كه با همديگر گفتگو مىكنيد. «١» ممكن است جمله اول، ادب مكالمه با رسول خدا صلى الله عليه و آله باشد، يعنى با آن بزرگوار آهسته سخن بگوييد و صداى شما پايين تر از صداى پيامبر باشد و جمله دوم، ادب خطاب باشد، يعنى به هنگام خطاب كردن آن بزرگوار، ايشان را با كنيه و محترمانه خطاب كنيد نه با اسم، نه آن چنان كه ديگران را به اسم مىخوانيد. «٢» ممكن است جمله اول ادب مكالمه با خود آن حضرت باشد و جمله دوم ادب سخن گفتن با ديگران در محضر آن حضرت؛ يعنى هرگاه با ايشان صحبت مىكنيد صداى شما پايينتر از صداى رسول خدا (ص) باشد و هرگاه در محضر ايشان گفتگو مىكنيد، آهسته و متين گفتگو كنيد نه آن چنان كه در نزد ديگران عادت داريد. «٣» به نظر مىرسد كه مفهوم آيه شامل همه موارد فوق مىگردد.
نكته قابل دقت اينكه اين دستور اخلاقى، اختصاص به زمان حيات ظاهرى پيامبر نداشته و اكنون نيز در حرم رسول خدا لازم به رعايت است. همچنين رعايت اين حكم در محضر امامان معصوم عليهم السلام نيز لازم است و در حَرَم آنان هم نبايد بلند سخن گفت و حتى زيارتنامهها را نيز بايد در نهايت ادب و آهستگى خواند. «٤» قرآن چند چيز را عامل حبط عمل معرفى مىكند؛ از جمله آنها بلند صحبت كردن و داد و فرياد زدن در محضر پيامبر اكرم است. حبط عمل، هدر رفتن و نابود شدن ثواب و اثر آن است، زيرا بلند نمودن صدا سبب آزار رسول خدا و ترك ادب در محضر او است و كسى كه وى را بيازارد، مورد لعن و عذاب خدا قرار گرفته است.
«انَّ الَّذينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِى الدُّنْيا وَالْاخِرَةِ وَ اعَدَّ لَهُمْ عَذابَاً