معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٣
نوشابههاى دوزخ در پايان آيه به نوشيدنى اهل دوزخ اشاره شده تا از راه مقايسه اضداد بتوان به نعمتها و عذابهاى بهشت و جهنم شناخت پيدا كرد و آن، نوشيدن آب حميم است، آبى كه به محض خوردن اندرون انسان را متلاشى مىسازد و اعضا و جوارحش را از درون پاره پاره مىكند.
اين آيه با سبك سؤالى كه انسان را در مقام پاسخ دادن به دقّت وا مىدارد، مىپرسد:
«آيا كسى كه از نهرهاى آب شيرين، خوش مزه، عسل مصّفى و شراب بهشتى مىنوشد و از انواع ميوهها و مغفرت الهى نير برخوردار است بهتر است؟ يا كسى كه آب حميم به او مىنوشانند؟» فتح المبين «انَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبينَاً لِيَغْفِرَلَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَوَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقيماً» «١» ما براى تو پيروزى آشكارى فراهم ساختيم! تا خداوند گناهان گذشته و آيندهاى را كه به تو نسبت مىدهند، ببخشد (و حقانيت تو را ثابت نموده) و نعمتش را بر تو تمام كند و به راه راست هدايتت فرمايد.
در سال ششم هجرى، پيامبر صلى الله عليه و آله با ٤٠٠ نفر از مسلمانان براى انجام عُمره به سوى مكه حركت كردند. سران قريش بر آن شدند تا از ورود آنان جلوگيرى كنند، وقتى آنان به منطقه «حديبيّه» در بيست كيلومترى شهر مكه رسيدند پيامبر شخصى را به سوى قريش فرستاد تا بدانان اطمينان دهد كه مسلمانان هدف جنگ ندارند و تنها به قصد عمره مىخواهند وارد مكّه شوند. پس از اندكى شايع گرديد كه فرستاده پيامبر توسط قريش كشته شده است. از اين رو پيامبر مسلمانان را براى يك نبرد سنگين آماده ساخت و از آنان بيعت گرفت تا با مشركان بجنگند و فرار نكنند.
قريش اين تصميم پيامبر را جدّى گرفتند و سرانجام پيمان صلح منعقد كردند كه در