معارف قرآن (ج6) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١
كانُوا مُنْظَرينَ» «١» بعد از خود چه باغها، چشمهسارها، زراعتها و قصرهاى زيبا و گرانقيمت و نعمتى كه در آن غرق شادمانى بودند، بر جاى گذاشتند، اين چنين بود ماجراى آنان، و ما آن نعمتها را بر مردمى ديگر وا گذاشتيم، نه آسمان و زمين بر آنها گريست و نه به آنها مهلت داده شد.
بهرهمندى بسيار از نعمتها، فرعونيان را به استكبار كشاند تا جايى كه بندگان خدا را به بردگى گرفتند. خداوند، حضرت موسى را به سوى آنان فرستاد تا آنان را به ايمان و عبوديت، دعوت و هدايت كند و بنىاسرائيل را از سلطه آنان نجات بخشد. ولى آنان با تكيه بر قدرت و شوكت و مظاهر نعمت كه داشتند، تسليم نشدند و در مقابل حضرت موسى موضع گرفتند و وقتى موسى و بنىاسرائيل شهر را ترك كردند به تعقيب آنان پرداختند تا اينكه به خواست خدا در درياى نيل غرق شدند.
خداوند در اين آيات با يادآورى اين داستان به همه دنياداران سركش هشدار مىدهد كه به سرنوشت فرعونيان بنگريد كه چگونه آنان هلاك شدند و همه نعمتها و داراييها و باغها و نهرها و كاخهايشان به جا ماند و ديگران در بهرهگيرى از اين نعمتها جايگزين آنان شدند. پس عبرت بگيريد و بدانيد كه بالاخره روزى شما هم نابود مىشويد و داراييهايتان براى ديگران به جا مىماند. پس بدانها مغرور نشويد و سركشى نكنيد.
معصومين عليهم السلام نيز در مناسبتهاى مختلف به اين گونه عبرتها اشاره مىكردند.
روزى حضرت على عليه السلام با همراهانشان از مدائن مىگذشت، يكى از آنان با مشاهده خرابههاى قصر كسرى شعرى عبرت آموز قرائت كرد. امام فرمود: چرا اين آيات را نخواندى: «كَمْ تَرَكُوا مِنْ ...» «٢» و زمانى ديگر امام به هنگام گذر از گورستان خطاب به مردگان چنين فرمود:
«امَّا الدُّورُ فَقَدْ سُكِنَتْ وَ امَّا الْازْواجُ فَقَدْ نُكِحَتْ وَ امَّا الْامْوالُ فَقَدْ قُسِمَتْ هذا خَبَرُ ما عِنْدَنا فَما خَبَرُ ما عِنْدَكُمْ؟»