عوام و خواص در قرآن - حیدری، احمد - الصفحة ٨٣
عوامل منفى عواملى كه بر خواص اثر منفى داشته و ركودآور، سستى زا و منحرف كننده است، از اين قرارند:
١- مغرور و دل خوش شدن به توهمات و عقايد غلط گاه بعضى عقايد ناصحيح، انسانها را مغرور كرده در آنها انحراف ايجاد مىكند. قرآن عقايد باطلى را كه نزد بعضى حكم قطعى به خود گرفته و سبب غرور آنان گرديده است، «امنيّه» مىخواند. مثلًا اهل كتاب به خوش خيالى، تنها خود را دوستان خدا مىدانستند و بهشت را اختصاصى خود دانسته و براى غير خود سهمى در آن قائل نبودند و گمان مىكردند كه غير اهل كتاب (غير يهود و نصارا) از حقوق انسانى برخوردار نيستند و همين آمال و امانى آنان را به خيانت در امانت وامىداشت و جرأت برخلاف و گناه مىبخشيد. قرآن امنيّه و خوش خيالى آنان را چنين بيان مىكند:
«وَ قالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصارى نَحْنُ ابْناءُ اللَّهِ وَ احِبَّاؤُهُ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوبِكُمْ» «١» و يهود و نصارا گفتند: ما فرزندان خدا و دوستان او هستيم! بگو پس چرا شما را در قبال گناهانتان عذاب مىكند؟! «قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ الَّا مَنْ كانَ هُوداً اوْ نَصارى تِلْكَ امانِيُّهُمْ