به كسى كه حجّت به او رسيده، گوشش آن را شنيده و قلبش دريافته، مستضعف گفته نمى‌شود. «١» اين مستضعفان فكرى، همان كسانى هستند كه در آيات زير مطرح شده‌اند:
«فَاولئِكَ مَأْواهُمْ جَهَنَّمُ وَ ساءَتْ مَصيراً الَّا الْمُسْتَضْعَفينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَالْوِلْدانِ لا يَسْتَطيعُونَ حيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبيلًا فَاولئِكَ عَسَى‌اللَّهُ انْ‌يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَ كانَ‌اللَّهُ عَفُوّاً غَفُوراً» «٢» آنان (مستضعفان كافر و ظالم) جايگاهشان جهنّم است؛ مگر آن دسته از مردان و زنان و كودكانى كه به راستى مستضعف هستند؛ نه چاره‌اى دارند و نه راهى (براى نجات از آن محيط آلوده) مى‌يابند. ممكن است خداوند، آنان را مورد عفو قرار دهد و خداوند عفو كننده و آمرزنده است.
«وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِامْرِ اللَّهِ امَّا يُعَذِّبُهُمْ وَ امَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَاللَّهُ عَليمٌ حَكيمٌ» «٣» عدّه ديگرى كه كارشان موقوف به فرمان خدا است؛ يا آنان را عذاب كند يا بر آن‌ها به رحمت بازگردد و خدا دانا و حكيم است.
ذيل اين آيه، روايت شده كه «حَمران» از امام صادق عليه السلام در مورد اين گروه از مستضعفان پرسيد؛ امام عليه السلام فرمودند: