عوام و خواص در قرآن - حیدری، احمد - الصفحة ١٧
«شَهِدَ اللَّهُ انَّهُ لا الهَ الَّا هُوَ وَالْمَلائِكَةُ وَ اولُوا الْعِلْمِ» «١» خدا و ملائكه و عالمان، شهادت مىدهند جز او خدايى نيست.
عقل نيز در فرهنگ اسلام به عنوان ابزار شناخت خدا، علم به حقايق، تشخيص حق از باطل و هدايتگر به سوى بندگى از جايگاه والايى برخوردار است.
امام صادق عليه السلام- در جواب شخصى- عقل را چنين معرّفى فرمود:
«الْعَقْلُ ما عُبِدَ بِهِ الرَّحْمنُ وَاكْتُسِبَ بِهِ الْجَنانُ» عقل، آن چيزى است كه خداى رحمان به آن، بندگى مىشود و بهشت كسب مىگردد.
و چون سؤال كننده- بنا به عرف عامّه- زيركى، شيطانى، نيرنگ و فريب را نيز عقل مىدانسته، مىپرسد:
- فَالَّذى كانَ فى مُعاوِيَةَ؟
- پس آنچه در معاويه بود، چيست؟
امام عليه السلام پاسخ مىدهد:
«تِلْكَ النَّكْراءُ وَ تِلْكَ الشَّيْطَنَةُ وَ هِىَ شَبيهَةٌ بِالْعَقْلِ وَ لَيْسَتْ بِعَقْلٍ» «٢» آن حيلهگرى است، شيطنت است؛ شبيه عقل مىباشد، ولى عقل نيست.