«اذْ جَعَلَ الَّذينَ كَفَرُوا فى‌ قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ» «١» آن گاه كه كافران در دل‌هاى خود خشم و عصبيت جاهلى را قرار دادند.
امام على بن الحسين عليه السلام عصبيت مذموم و جاهلى را چنين تفسير كرده است: اينكه فرد، بدهاى قومش را از خوبان ديگر بهتر بداند و قومش را بر ظلم يارى دهد و گرنه دوست داشتن قوم و خويش (و يارى آنها در راه حق و كوشش در جهت رفع ظلم و ستم از آنان) عصبيت جاهلى نيست. «٢» امام صادق در تبيين اوصاف خواص و علماى يهود مى‌فرمايد:
عوام يهود مى‌دانستند كه عالمان و خواصشان تعصب شديد دارند. از اين رو در دين تفرقه ايجاد مى‌كنند و از روى تعصب حقوق كسى كه عليه او تعصب كرده‌اند را به نفع آن كسى كه براى او تعصب كرده‌اند زايل مى‌سازند و به كسى كه برايش تعصب كرده‌اند اموال ديگران را مى‌دهند و به خاطر او به ديگران ظلم مى‌نمايند. «٣» ٧- انگيزه‌هاى غير الهى‌ اگر اقدام خواص بر اثر انگيزه‌ها الهى باشد، يارى و تأييد خداوند نيز شامل حالشان شده، تا پايان راه خواهند ايستاد. ولى اگر انگيزه‌هاى غير الهى در اقدام دخيل شد، چون اين انگيزه‌هاى نابود شدنى و بى دوام است، آينده حركت بدون پشتوانه خواهد بود. نمونه اين مطلب را قرآن در جريان بنى اسرائيل و اصحاب طالوت ذكر مى‌كند.