عوام و خواص در قرآن

عوام و خواص در قرآن - حیدری، احمد - الصفحة ٢٩

آنان كسانى هستند كه ايمان نياورده‌اند (در اثر نداشتن شناخت) و كافر و منكر هم نيستند. آنان منتظر دستور خدا هستند (بر عذاب يا عفو آنان). «١» بنا بر مضامين آيات ياد شده، اين مستضعفان سرانجام مورد رحمت خدا قرار مى‌گيرند و روايات نيز مؤيد اين معناست.
ب- استضعاف سياسى و اجتماعى؛ وقتى افرادى، اجازه تفكّر نداشته باشند يا در برابر سلطه نظام حاكم مجبور به اطاعت باشند و قدرت ابراز وجود نداشته باشند يا توان و چاره‌اى براى نجات نيابند، مستضعف سياسى- اجتماعى هستند. اين گونه از مستضعفان خود بر چند دسته‌اند:
اوّل- مستضعفانِ كافر- آن گروه از عوام كه توان شناخت حق از باطل را- دارند و حق نيز به گوش آنان رسيده، ولى مقهور سلطه ظلم و كفرند و به عقل خود رجوع نكرده، در برابر تحقيرها، مكرها و حيله‌هاى مستكبران تسليم شده‌اند و يا به زر و زيور آنان دل باخته و سياهى لشكر و تابع ظالمان و كافران حاكم گشته‌اند.
آيات ذيل، گوياى عاقبت آنان است:
«قالَ الَّذينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذينَ اسْتَكْبَرُوا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهارِ اذْ تَأْمُرُونَنا انْ نَكْفُرَ بِاللَّهِ وَ نَجْعَلَ لَهُ انْداداً» «٢» مستضعفان به مستكبران گفتند: (نه، ما خود گناهكار نبوديم) بلكه‌