واژه‌هاى «اولى الالباب»، «اولى الابصار» و «اولى النُّهى‌» نيز از عقل، حكايت دارد «١»؛ زيرا «الباب» جمع «لبّ» به معناى عقل خالص و بدون شائبه «٢»؛ «النُّهى» جمع «النُهْيَه» به معناى عقل بازدارنده از زشتى‌ها «٣» و «ابصار» جمع بصيرت به معناى شناخت صحيح عقلى و قلبى است.
عالمان و عاقلان از ديدگاه قرآن، خواصّ اهل حق هستند؛ كسانى كه نگاهشان از ظواهر مادّى؛ فراتر رفته و حقايق اشيا را مى‌بينند و در عواقب امور، دقّت مى‌كنند؛ به حقيقت جهان هستى، اذعان دارند و عقلشان بازدارنده آنان از زشتى و پليدى‌هاست. اينان در آياتى از قرآن با واژه «الذين اوتواالعلم» معرّفى و موضع‌گيرى‌هاى حكيمانه آنان مطرح شده است. به عنوان مثال: هنگامى كه قارون به طغيانگرى و تجمّل‌گرايى و فخرفروشى پرداخت، عوام جامعه- كه عقلشان به چشمشان است- با ديدن آن حشمت و جلال، آرزو كردند كاشكى مانند قارون از حَظّ دنيا بهره‌مند بودند و وى را فردى سعادتمند شمردند، امّا گروه صاحب دانش (حقيقى) به آنان چنين گفتند:
«قالَ الَّذينَ اوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِمَنْ امَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً وَ لا يُلَقَّها الَّا الصَّابِرُونَ» «٤» كسانى كه به آنان علم، عطا شده، در برابر مردم گفتند: واى بر شما! ثواب خدا براى مؤمنان نيكوكار بهتر است و به آن ثواب نمى‌رسند مگر