عوام و خواص در قرآن - حیدری، احمد - الصفحة ١١١
آنان بود؛ (آن هم) بعد از آنكه دلايل روشن و آشكار برايشان حاصل شد.
در اين آيه سخن از دو اختلاف است. اختلاف اول، قبل از نزول كتاب در بين مردم، و به دليل تفاوت برداشتها و نظرها وجود داشت و اين اختلاف طبيعى بود و غير مذموم. خداوند براى رفع آن، پيامبر و كتاب را فرستاد. ولى اختلاف دوم بعد از ارسال پيامبر و انزال كتاب بود و بعد از آن كه دلايل روشن براى اهل كتاب حاصل شد و علم به حق پيدا كردند؛ ولى از سر تجاوزگرى، دنياطلبى، خودخواهى و حسادتورزى بيّنات و علم را به كنارى نهادند و راه تفرقه و اختلاف پيش گرفتند. از اين رو است كه مدت كمى بعد از بعثت هر پيامبرى شاهد متفرق شدن اصحاب و پيروانش هستيم. خداوند امت اسلام را از اين فرقه فرقه شدن برحذر داشت ولى متأسفانه خواص اين امت نيز در اثر همان هواپرستى، راه تفرقه پيش گرفتند و مذهب سازى در اين دين نيز رواج يافت.
٤- توسل به حيله شرعى فرار از احكام و دستورات با ظاهرسازى و حيلههاى شرعى، عملكرد ديگرى از خواص بد جبهه حق است. نمونه حيلهگرى خواص را در «اصحاب شنبه» از قوم يهود مىبينيم. آنان كه در كنار دريا زندگى مىكردند، از صيد ماهى در روز شنبه نهى شده بودند. لذا براى آنكه در ظاهر مرتكب اين نهى نشوند و از طرف ديگر بتوانند ماهىهايى را