درس سوم: جامعه روحانيت مبارز و تشكل‌هاى همسو قيام پانزده خرداد ١٣٤٢ ه. ش. به رهبرى امام خمينى (ره) را بايد سرآغاز تحولات زيادى در تاريخ معاصر ايران دانست. يكى از مهم‌ترين اين تحوّلات، حضور فعّال و گسترده روحانيت به عنوان يك جنبش غير حزبى و خودجوش در صحنه سياسى ايران، به ويژه در نهضت اسلامى و فراگير امام (ره) بود؛ چرا كه تا اين زمان، روحانيت و مراجع، كمتر در مسائل سياسى دخالت مى‌كردند و حتّى مى‌توان گفت كه در برخى از مواقع اصلًا دخالت نمى‌كردند.
جامعه روحانيت مبارز بيشتر متخصصان و انديشمندان علوم اجتماعى و سياسى، سال ١٣٥٦ ه. ش. را سال ورود انقلاب اسلامى ايران به مرحله پيروزى مى‌دانند؛ زيرا در اين سال، در ايران حوادثى به وقوع پيوست كه از آنها تعبير به عوامل شتابزاى انقلاب اسلامى نام برده مى‌شود. مهم‌ترين اين حوادث، رحلت مشكوك فرزند بزرگ حضرت امام (ره)، آيت‌الله حاج سيد مصطفى خمينى بود كه باعث بيدارى و قيام سراسرى روحانيت و