بود، نمى‌داد. علاوه براين، حاميان اين رژيم نيز براى حفظ مصالح خويش در راه حفظ نظام سلطنتى شاه متوسل به زور و قوه قهريه مى‌شدند. از اين رو، از نظر حزب ملل اسلامى، سرنگونى چنين رژيمى جز از راه مبارزه مسلحانه محال بود.
جوان بودن رهبر و جريان شناسى ٥٠ الف) سابقه تاريخى و چگونگى تشكيل ص : ٤٩ بنيانگذاران اين حزب و اعضاى اصلى آن و همچنين عدم سابقه مبارزه، به ويژه مبارزه مسلحانه، سبب شد كه اعضاى حزب ملل اسلامى در سال ١٣٤٤ ه. ش. هنگامى كه در تمرين كوه‌پيمايى شركت كرده بودند، همگى شناسايى، دستگير و زندانى شوند. محمدكاظم بجنوردى محكوم به اعدام شد كه حكمش با وساطت روحانيت، به حبس ابد تبديل گرديد. ساير اعضاى حزب نيز به زندان‌هاى بلند مدت و كوتاه مدت محكوم شدند.
به رغم شكست زود هنگام حزب ملل اسلامى، امّا اين گروه ويژگى‌هاى منحصر به فردى داشته است. از جمله اين كه اولًا از ميان تمام گروه‌هاى چپ، ملّى و اسلامى، نخستين گروهى بود كه عليه رژيم شاه اعلام جنگ مسلحانه كرد و ثانياً اوّلين گروهى بود كه اعلام كرد هدفش سرنگونى رژيم شاه و برقرارى حكومت اسلامى است. روش اين گروه در آغازگرى مبارزه مسلحانه بعدها الهام‌بخش گروه‌هاى ديگر، اعم از مسلمان، چپ و ملى شد.
ج) هيأت‌هاى مؤتلفه اسلامى‌ در سال ١٣٤١ ه. ش. و بعد از غائله انجمن‌هاى ايالتى و ولايتى، امام خمينى (ره) مطلع شد كه در بازار و بعضى از مساجد تهران، افرادى با