احزاب و گروه‌هاى تشكيل دهنده جبهه ملى عبارت بودند از: حزب ايران به رهبرى الهيار صالح؛ سازمان نظارت بر آزادى انتخابات به رهبرى مظفر بقايى و خليل ملكى؛ حزب ملت ايران به رهبرى داريوش فروهر؛ نهضت خداپرستان سوسياليست به رياست محمد نخشت؛ جمعيت فدائيان اسلام به رهبرى نواب صفوى؛ و مجمع مسلمانان مجاهد به رهبرى شمس قنات آبادى و آيت الله كاشانى. «١» پس از ترور هژير به دست فدائيان اسلام (سيد حسين امامى)، رژيم شاه مجبور به ابطال انتخابات تهران شد. در انتخابات مجدد، آيت‌الله كاشانى، دكتر مصدق، بقايى، مكى، نريمان، شايگان، و آزاد از تهران انتخاب شدند. در نتيجه زمينه لازم براى ملى شدن صنعت نفت و روى كار آمدن دكتر مصدق فراهم شد. ولى شاه، دربار و انگليس، با انتخاب سپهبد رزم آرا مانع ملى شدن نفت شدند. در نتيجه فدائيان اسلام توسط خليل طهماسبى، رزم آرا را نيز از سر راه برداشت و به دنبال آن، هم صنعت نفت ملى شد و هم دكتر مصدق در هفتم ارديبهشت ١٣٣٠ ه.
ش به نخست وزيرى رسيد. «٢» عواملى چون خود محورى، كنار گذاشتن نيروهاى مذهبى، اختلافات بين ملى گرايان، بى توجهى به نظرات آيت‌الله كاشانى، ميدان دادن بيش از حد به حزب توده، ضعف بينش سياسى و تعطيلى مجلس «٣» سبب شد