جريان شناسى - نظرپور، مهدی؛ لطیفی - الصفحة ١٢٤
روشهاى استعمار قديم الف) چپاول و غارت مستقيم ثروتها كشورهاى اروپايى و به ويژه بازرگانان كه افسانه گنجهاى بىپايان شرق، حرص آنان را برانگيخته بود، به دنبال دستيابى به اين ثروتها، از قرن پانزدهم رهسپار كشورهاى آمريكاى جنوبى، آسيا و آفريقا شدند.
اسپانيا و پرتغال دراين راه پيشقدم شده، با كشف دماغه سبز در غرب آفريقا و اميدنيك در جنوب اين قاره، خود را به اين مناطق ثروتمند رساندند. اين دو كشور، براى مشروعيت بخشيدن و تأييد غارت و چپاول خود، از پاپ كمك گرفتند و پاپ در سال ٩٧٢ ه. ش./ ١٤٩٣ م.
فرمانى صادر كرد كه بر اساس آن، تمام آمريكاى شمالى، مركزى و قسمت عمده آمريكاى جنوبى به اسپانيا، و چين، هند، ژاپن و ساير سرزمينهاى شرقى به علاوه تمام آفريقا به پرتغال اعطا شد كه به «فرمان تقسيم» معروف گشت. «١» بعدها فرانسه، انگليس، آلمان و بلژيك نيز به آن دو كشور اضافه شده و هر كدام در يك يا چند قاره، ثروتهاى مردم بومى را مانند طلا، نقره، مس، عاج، الماس و ... غارت كردند و فرهنگ و تمدن بوميان مانند امپراتورى «مايا» در مكزيك و «اينكا» در پرو را نابود كردند. «٢» بدين ترتيب، استعمارگران اروپايى از قرن پانزدهم تا نوزدهم ميلادى،