جريان چپ‌ چپ از نظر لغوى به معناى «مقابل راست، آنچه در طرف چپ باشد، طرف دست چپ، خلاف راست، ناراست و واژگون است.» «١» چپ و جناح چپ) Left Wing (از نظر اصطلاحى «به طور كلى به افراد، گروه‌ها و حزب‌هاى راديكال، آنارشيست و كمونيست گفته مى‌شود كه خواستار ايجاد تحوّل به نفع مردم و مخالف طبقات ممتازند.» «٢» منظور ما از چپ در اين درس تمام افراد، گروه‌ها و احزاب و جريان‌هايى هستند كه داراى افكار و اعتقاد ماركسيستى، لنينيستى، مائوئيستى و يا تركيبى از دو يا چند تفكر از اين نوع بوده و به طور كلى طرفدار شوروى و يا بلوك شرق سابق بوده‌اند كه در اين بخش، سه گروه يا حزب از اين جريان معرفى خواهند شد.
الف) حزب توده‌ پس از پيروزى نهضت مشروطه و پيش از تشكيل حزب توده، احزاب و گروه‌هايى با مفهوم چپ در ايران فعّاليّت مى‌كردند كه از جمله آنها جمعيت همّت، حزب عدالت، حزب كمونيست ايران و سرانجام گروه ٥٣ نفره‌اى بود كه دكتر تقى ارانى تشكيل داد و در ١٣١٦ ه. ش به استناد قانون ممنوعيت فعّاليت‌هاى كمونيستى و اشتراكى دستگير و زندانى شدند.