تحليل انقلاب اسلامى

تحليل انقلاب اسلامى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٤٨

مى‌شدند. جبهه ملى در سال ١٣٢٨، به رهبرى دكتر محمد مصدق تشكيل شد. حمايت آيت‌الله كاشانى ازدكتر محمد مصدق سبب شد وى در بين مردم شناخته شود و پايگاه مردمى قابل توجهى به دست آورد.
آيت‌الله كاشانى و دكتر محمد مصدق در كنار هم توانستند نهضت ملى شدن صنعت نفت را سامان دهند و به پيروزى نسبى برسانند.
بعد از پيروزى نهضت، برخى عناصر وابسته به انگليس سعى كردند بين رهبران نهضت اختلاف بيندازند. كاشانى و مصدق تا ٣٠ تير ١٣٣١ با يكديگر همراه بودند وسپس ميان آن‌ها اختلاف ايجاد شد. «١» دشمن، با ترويج شايعات دروغين نظير اين كه آيت الله كاشانى كه خود و پدر ارجمندش ساليان طولانى به مبارزه با انگليس پرداخته بودند در اصل انگليسى است! موفق شد پايگاه اجتماعى ايشان را به شدت تضعيف كند و با ايجاد شكاف ميان رهبران نهضت و جدا كردن سياستمداران از دين و روحانيت و تضعيف پايگاه اجتماعى رهبر روحانى نهضت، زمينه را براى كودتاى ٢٨ مرداد سال ١٣٣٢ فراهم كند و دولت مصدق را سرنگون سازد و آيت الله كاشانى رامنزوى نمايد.
اين نهضت پيامدهاى مثبتى به شرح زير بر جا گذاشت:
افزايش آگاهى سياسى مردم: ملى شدن صنعت نفت سبب شد چهره واقعى و سلطه‌جوى انگليس و آمريكا براى مردم آشكار شود و اينكه آنها براى به حكومت رساندن عوامل خود حتى دست به كودتا مى‌زنند؛ نهضت ملى شدن نفت باعث تقويت حس استقلال‌خواهى مردم شد و حتى بر ادبيات و هنر ايران نيز اثر گذاشت؛ «٢» علل عدم توفيق كامل‌ عوامل زير از جمله مهم‌ترين دلايل عدم توفيق كامل نهضت ملى شدن صنعت نفت هستند