تحليل انقلاب اسلامى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٤٣
تلاش دربار براى خنثى كردن حكم تحريم بى اثر ماند. تبعيد برخى از علماى بزرگ تهران و شيراز بر خشم مردم افزود. سرانجام، امتياز تنباكو لغو شد. با اين پيروزى، طلسم استبداد شكست و زمينه آگاهى عمومىو تحولات فكرى و سياسى جديد براى تغيير اساسى سازمان سياسى و اجتماعى كشور فراهم شد. «١» پارهاى از تجربيات مثبت نهضت تنباكو، كه در جريان انقلاب اسلامى به خوبى از آن استفاده شد، عبارت است از:
١. دينى بودن نهضت؛ ٢. رهبرى توانمند مرجع دينى زمان؛ ٣. نقش دعا و توسل به اهل بيت (ع) در پيشبرد و پيروزى نهضت؛ ٤. سرعت عمل خواص در ارتقاى آگاهى جامعه از پيامهاى رهبرى؛ ٥. اطاعت پذيرى مردم و خواص جامعه از رهبرى؛ ٦. حضورفعال بانوان؛ ٧. فداكارى مردم و خواص جامعه در اجراى فرامين رهبرى؛ ٨. استفاده گسترده از مهمترين امكانات ارتباطى آن عصر (تلگراف).
نهضت مشروطيت نهضت مشروطيت از مهمترين وقايع تاريخ معاصر كشور ماست كه نقش مهمىدر زمينه سازى وقوع انقلاب اسلامى ايفا كرده است.
معرفى اجمالى نهضت مشروطيت، دو ويژگى برجسته دارد: نخست اين كه اسلامى است. دوم اين كه ضد بيگانه است و متكى بر فرهنگ خودى است. «٢»