تحليل انقلاب اسلامى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٤١

اهميت آشنايى با تاريخ معاصر ايران‌ آشنايى با تاريخ معاصر ايران فوايد مهمى‌را در بر دارد. نخست اين كه مانع از اغفال ما توسط دشمن مى‌شود. زيرا تاريخ تكرار مى‌شود و روش‌هاى تهاجم دشمن را بايد آموخت تا غافلگير نشد. دوم اين كه افق راه را برايمان روشن تر مى‌سازد زيرا گذشته، چراغ راه آينده است. سوم اين كه نكته‌هاى آموزنده فراوانى را براى ما در بر دارد كه حاصل تجربيات نسل‌هاى گذشته ماست. چهارم اين كه به ما كمك مى‌كند تا از هويت خود غافل نشويم و خودباخته زرق و برق دشمنان نگرديم.
روابط خارجى ايران در دولت قاجاريه‌ روابط خارجى ايران در عصر قاجاريه بسيار تحت تأثير اعمال نفوذهاى سفرا و وابستگان سياست‌هاى دو ابرقدرت آن دوران، انگلستان و روسيه بود. روسها پس از شكست دادن لشگريان ايران طى دو جنگ و تصرف بسيارى از شهرهاى ايران، نفوذ فراوانى بر قاجاريه به دست آوردند، طورى كه فرماندهان ارتش ايران و معلم وليعهد ايران روسى بودند. در خصوص انگليس نيز براى نمونه از امتياز تنباكو ياد مى‌كنيم كه نمادى از تلاش اين كشور براى اعمال نفوذ در ايران است. واقعيت اين است كه ناصرالدين شاه در سال ١٣٠٧ ه. ق.
١٨٩٠ ميلادى ١٢٦٩ ه. ش. در سومين سفر خود به اروپا، با دادن امتياز تنباكو به كمپانى تالبوت، به انگليسى‌ها اجازه داد كليّه اختيارات را در زمينه خريد و فروش و ساخت و آماده سازى توتون و تنباكوى ايران در داخل و خارج از ايران را به مدت پنجاه سال به دست گيرند. اين قرارداد، كه در سايه پرداخت رشوه‌هاى كلان به شاه و درباريان امضا شده بود، كمپانى را موظف مى‌ساخت در برابر امتيازات دريافت شده، سالانه ١٥ هزار ليره انگليسى و يك چهارم سود خالص خود را به دولت ايران بپردازد. «١» امتياز تنباكو براى اقتصاد، فرهنگ و استقلال كشور پيامدهايى به شرح زير داشت: