تحليل انقلاب اسلامى - لطیفی پاکده، لطفعلی - الصفحة ٣١

پيكره واحد نگريسته مى‌شد احتمالا آيت الله خمينى را به عنوان رهبر جهان اسلام امروز انتخاب مى‌كردند. «١» تأثير بر نظريه‌پردازان مطرح‌ تأثير انقلاب اسلامى، در حدى بوده است كه برخى نظريه پردازان مطرح انقلاب در سطح بين‌المللى ناچار شده‌اند در نظريات خود تجديد نظر كنند؛ زيرا انقلاب اسلامى ايران تأثير مكتب بر تحولات سياسى و اجتماعى را به خوبى به تصوير كشيد. اين امر نظريه پردازان مشهورى مانند تدا اسكاچ پل را تحت تأثير خود قرار داد. از ديدگاه وى هر انقلابى بر مبناى سه عامل تحليل پذير است: ساخت نظام بين المللى، ساخت اقتدار و ساخت دهقانى. او به مؤلفه‌هايى مانند رهبرى، مكتب، كارگزاران تاريخى و احزاب سياسى چندان اهميت نمى‌داد، ولى با مشاهده انقلاب اسلامى ايران نظر خود را تكميل كرد.
از ديگر نظريه پردازانى كه از پيروزى انقلاب اسلامى تأثير پذيرفتند، مى‌توان نظريه پردازان سيستم اقتصاد جهانى مانند احمد اعجاز، حمزه علوى و جان فورن را نام برد. در ديدگاه آنها عناصرى مانند فرهنگ و رهبرى دينى، برجستگى و اهميت بيش ترى پيدا كرد. از اين گذشته، ميشل فوكو، فيلسوف فرا مدرن «٢» فرانسوى، معتقد است ايرانيان به دنبال وارد نمودن معنويت در حوزه‌هاى فردى و اجتماعى بودند و به همين دليل، انقلاب اسلامى، نخستين انقلاب دوران فرامدرن (پست مدرنيسم) تلقى مى‌شود. «٣» انقلاب اسلامى و انقلاب‌هاى بزرگ جهان‌ راه ديگر براى درك اهميت انقلاب اسلامى اين است كه اين انقلاب الهى را با انقلاب‌هاى بزرگ جهان مقايسه كنيم. تا پيش از انقلاب اسلامى دو انقلاب بزرگ در قرون اخير رخ داده بود: انقلاب فرانسه و انقلاب روسيه كه به انقلاب‌هاى كبير مشهور شده‌اند.