را تصوير مى‌كردند كه نيامده و بايستى به آن رسيد. اين نظريات جديد عموماً براى حفظ وضع موجود است و اين تفاوت عمده باعث مى‌شود كه تمام كشورهايى كه راه غرب را به عنوان راه نهايى انتخاب مى‌كنند، نهايت موعودى را هم كه به دنبالش هستند همين وضع فعلى غرب يا آينده غرب، آينده‌اى كه آنها براى خودشان مى‌سازند تصوير بكنند. خود همين نظريه‌پردازها امثال فوكوياما، قائل‌اند به اينكه هر كسى در راه توسعه اقتصادى قدم برمى‌دارد، مى‌بايست لوازم ناگزير آن را هم قبول كند كه از جمله لوازم ناگزيرش فرهنگ غرب است. يعنى وقتى كه اقتصاد يا صنعت غرب يا تكنولوژى غرب وارد جامعه‌اى مى‌شود، به تبع خودش آن فرهنگ را هم مى‌آورد و گريزى از آن نيست. پس راه‌حلى كه آنها ارايه مى‌دهند براى ما نيست، براى خودشان است، يعنى حفظ خودشان در برابر خرده فرهنگهايى كه به قول خودشان مثل فرهنگ اسلامى يا حتى در جوامع خودشان با توجه به مهاجرتى كه به جوامع غرب صورت مى‌گيرد و باعث مى‌شود كه تعداد نفرات مسلمين يا جوامع عرب در غرب زياد بشود، حتى از اين احساس خطر مى‌كنند، يعنى مى‌گويند در درون جوامع ما اگر توازن نفرات جامعه به نفع مثلًا اعراب يا اسپانيايى‌ها به هم بخورد، در آن صورت ممكن است ما آن تمدن قبلى خودمان را از دست بدهيم. بنابراين فرق اين است كه بر خلاف آن اتوپيا و يا آن مدينه فاضله‌اى كه ديگران درآينده مى‌ديدند كه نيامده و حالا بايد به قول اگزيستا نسياليستها و يا كسانى مثل آنها تلاش كرد و با اراده انسان و لو اينكه محتوم و معلوم هم نباشد، به آن رسيد. يعنى آن كسانى كه قادر به اراده آزاد بودند يا آن كسانى كه مثل ماركسيستها يا ليبراليستها كه قائل به اين هستند كه جبر تاريخ به آن منتهى مى شود ولى اينها مى‌گويند رسيده‌ايم، يعنى به هر حال وضع موجود بهترين وضع است و تمام تلاش ما بايستى براى حفظ اين باشد. ديگران هم لاجرم به اين خواهند رسيد و آن چيزى هم كه مقبول است همين تمدن غرب است. همه چيز بر مبناى اقتصاد و همه چيز براى برنامه‌هاى مادى و سازماندهى شهرى و مدنيت غرب جهت مى‌گيرد و متأسفانه الگوبردارهاى كشورهاى حاشيه هم بدون توجه به اين انحراف فرهنگى است كه حركت مى‌كنند و همان الگوهاى توسعه سياسى- اقتصادى و همان الگوهاى جامعه‌سازى آنها را مى‌گيرند به اميد اينكه به همان تمدن برسند.

موعود: خوب به هر حال تا اينجا ديدگاههاى مختلفى كه در مغرب‌