ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٤ - حوزه علميه سامرا در عصر امام حسن عسكرى (ع)

عبداللَّه‌

٤. نهضت عيسى بن جعفر[١]

امام يازدهم جهت رسيدگى به امور شيعيان در اقصى نقاط كشور پهناور اسلامى وكلا و نمايندگان را به شهرهاى مختلف گسيل مى‌داشتند كه برخى از آنان عبارتند از:

١. ابراهيم بن عبدةالنيسابورى نيشابور

٢. ايوب بن نوح- پدرش در كوفه قاضى بود-

٣. ايوب بن الباب نيشابور

٤. احمد بن اسحاق‌الرازى-

٥. احمد بن اسحاق‌الاشعرى قم‌

٦. جعفر بن سهيل‌

٧. حفص بن عمرو العمرى‌

٨. عثمان بن سعيدالعمروى يمن، مصر

٩. على بن جعفرالهمانى بغداد، مكه‌

١٠. القاسم بن العلاء الهمدانى آذربايجان‌

١١. محمد بن احمد بن جعفرالقمى‌

١٢. محمد بن صالح بن محمد بن‌الهمدانى بغداد

١٣. محمد بن عثمان بن سعيدالعمروى‌

١٤. عروة بن يحيى‌البغدادى بغداد[٢]

پس از شهادت امام حسن عسكرى، عليه‌السلام، حضرت مهدى، عليه‌السلام، به امامت رسيد كه دوران امامت ايشان به دو عصر غيبت صغرى و كبرى منجر گرديد و در عصر غيبت صغرى نواب خاص ايشان نوعاً در بغداد سكنى گزيدند و حوزه سامرا از رونق افتاد. لذا دوره دوم حوزه علميه سامرا دوره ركود علمى اين حوزه است و آن سبب توجه خاص عباسيان به شهر است.

دوره سوم اين حوزه با ورود آيةاللَّه‌العظمى ميرزاى شيرازى، قدس‌سره، به سامرا آغاز مى‌گردد كه فتواى مشهور ايشان و نهضت اسلامى تحريم تنباكو از اين حوزه صادر گرديده است.[٣]

به نقل از روزنامه جمهورى اسلامى- ٧٣/ ٦/ ٢٤

پى‌نوشتها:

[١]. تاريخ خلفاء، ص ٣٥٠- ٣٤٩.

[٢]. اختيار معرفة الرجال، ص ٥١٤- ٥١٣، بحارالنوار، ج ٥٠، ص ٢٢٣.

[٣]. تذكرة الخواص، ابن جوزى، ص ٣٢٢، مروج‌الذهب، مسعودى، ج ٤، ص ٨٤.

[٤]. الكافى، ج ١، ص ٥٠٩، الارشاد ٣٨٧، كشف‌الغمة، ج ٢، ص ٤٢٥.

[٥]. كشف الغمة، ج ٢، ص ٤١٣.

[٦]. الغيبة، ص ١٢٩.

[٧]. الامام حسن‌العسكرى من‌المهدى‌اللحد، السيد محمد كاظم القزوينى.

[٨]. حياة الامام العسكرى، الشيخ محمد جوادالطبس.

[٩]. همان، ص ٢٤٩، عيون‌المعجزات، ص ١٣٧، مدينةالمعاجز، ص ٥٧١.

[١٠]. الخرايج، ج ١، ص ٤٢٤، كشف‌الغمة، ج ٣، ص ٢١٧.

[١١]. حياة الامام العسكرى، عليه‌السلام، ص ٢٧١- ٢٧٣.

[١٢]. همان، ص ٣٢٧- ٣٤٢.

[١٣]. به نقل برخى ميرزاى شيرازى فرموده است: ... امروز صبح رفتم سرداب مقدس و اين حالت دست داد و جواب را نوشتم حماسه فتوا، ص ٣٤ و ٤٩.